Łada-Grodzicki Janusz
Łada-Grodzicki Janusz (1914-2003). Jako podchorąży ogniomistrz artylerii został zmobilizowany w sierpniu 1939 r. i przebył szlak bojowy armii Łódź. Kapitan żeglugi wielkiej, autor książek Przecież wrócimy i Pod szczęśliwą gwiazdą, członek Polskiego Towarzystwa Nautologicznego, odznaczony Orderem Wojennym Virtuti Militari V klasy i Krzyżem Walecznych, Medalem Polskiej Marynarki Handlowej z dwoma okuciami i angielskimi medalami Star 1939-1945 oraz Atlantic Star.
1914-1945
Urodził się 26.04.1914 r. w Winnicy na Ukrainie. Przerwał naukę w Państwowym Gimnazjum im. Króla Zygmunta Augusta w Wilnie i wstąpił na Wydział Pokładowy Państwowej Szkoły Morskiej w Gdyni. W 1933 r. skończył gimnazjum w Wilnie, a w 1936 r. – studia w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie.
Od 1927 r. był harcerzem, na Zawiszy Czarnym doszedł do funkcji zastępcy kapitana gen. Mariusza Zaruskiego. W 1939 r. eksternistycznie ukończył Wydział Pokładowy Państwowej Szkoły Morskiej.
Jako podchorąży ogniomistrz artylerii został zmobilizowany w sierpniu 1939 r. i przebył szlak bojowy armii Łódź. Został ranny pod Modlinem, następnie awansowany do stopnia podporucznika i odznaczony Orderem Wojennym Virtuti Militari V klasy i Krzyżem Walecznych. Pod przybranym nazwiskiem, gdy niemal cudem udało mu się zmylić szalejące już w Wilnie NKWD [Narodnyj Komissariat Wnutriennich Dieł], wyjechał do Moskwy i trasą transsyberyjską przez Władywostok, a potem Jokohamę, Vancouver i Halifax – do Wielkiej Brytanii.
Zgłosił się do Żeglugi Polskiej i podął pracę oficera wachtowego na Wilnie, potem na Wiśle, Chorzowie i Poznaniu.
Za wzorową służbę został odznaczony w 1945 r. Medalem Polskiej Marynarki Handlowej z dwoma okuciami, angielskimi medalami Star 1939-1945 oraz Atlantic Star.
1945-2003
Po zakończeniu działań wojennych zdecydował się, tak jak wielu rodaków, na emigrację. Posiadając gruntowne przygotowanie ekonomiczne i morskie, biegłą znajomość języka angielskiego i hiszpańskiego, szybko poradził sobie na zachodnim rynku pracy. W 1951 r. The Polish Maritime Institute Limited Qualification Commision for Merchant Navy Officers wydała mu dyplom kapitana żeglugi wielkiej.
W latach 1946-1952 był dyrektorem założonego przez siebie i kolegów z Polskiej Marynarki Handlowej przedsiębiorstwa połowów morskich w Wielkiej Brytanii i Trynidadzie. W amerykańskiej firmie żeglugowej Suwannee Steammship Company pływał przez 8 lat jako kapitan, przez 2 lata był kapitanem portu w Trynidadzie. Członek Związku Arbitrów Morskich w Nowym Jorku (od 1966 r.), a także maklerów okrętowych w The Institute of Chartered Shipbrokers (od 1971 r.). Na emeryturę przeszedł w 1985 r.
W latach 90. XX w., po przemianach w Polsce, życie dzielił między Nowym Jorkiem zimą a Gdynią latem. Włączył się w nurt pracy Polskiego Towarzystwa Nautologicznego, wspomagał finansowo wiele instytucji i stowarzyszeń, m.in. fundację Więź powołaną do wspierania Polaków na Wschodzie.
W 1995 r. wydał książkę pod tytułem Przecież wrócimy, w której opisał swoje wojenne dzieje w obronie ojczyzny w 1939 r., a w 1999 r. nakładem Państwowego Instytutu Wydawniczego – wspomnienia z lat 1939-1985 Pod szczęśliwą gwiazdą. 16.07.2003 r. zginął pod kołami samochodu w Gdyni. Zgodnie z ostatnią wolą jego prochy zostały rozsypane w morzu.
autor: Daniel Duda (2006 r.)
