Zubrzycki January

Zubrzycki January (1885-1969). Lekarz, pionier nowoczesnego leczenia operacyjnego, stworzył własną szkołę ginekologii operacyjnej. Naukowiec, autor 118 prac.

• 
  Prof. January Zubrzycki.
• 
  Prof. January Zubrzycki w swoim gabinecie.

Życiorys

Urodził się 19.11.1885 r. w Starej Wsi koło Limanowej. W 1909 r. ukończył studia medyczne w Krakowie i tam rozpoczął karierę naukową. W 1910 r. wyjechał na dalsze studia do Wiednia, gdzie zapoznawał się ze światowymi osiągnięciami chirurgii onkologicznej.

W czasie I wojny światowej pracował w Klinice Chirurgicznej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W latach 1931-1932 uzyskał tytuł profesora oraz nominację na kierownika Kliniki Położnictwa i Chorób Kobiecych UJ, która za jego przyczyną stała się najbardziej nowoczesną kliniką w kraju.

W czasie okupacji niemieckiej był więziony w obozie w Oranienburgu. Po wojnie kierował kolejno klinikami w Krakowie, Lublinie, Szczecinie.

W latach 1952-1954 prowadził Klinikę Położnictwa i Ginekologii w Gdańsku, skąd odszedł na emeryturę i przeszedł do szpitala w Gdyni.

Będąc wybitnym operatorem i pionierem nowoczesnego leczenia operacyjnego, stworzył własną szkołę ginekologii operacyjnej. Przeprowadził pierwszą w kraju operację sposobem Wertheima. Był autorem 118 prac obejmujących tematyką nie tylko leczenie operacyjne, ale także badania doświadczalne nad odpornością, aseptyką operacyjną i mikrobiologią.

Z tą ostatnią dziedziną związana jest profesorska anegdota. W 1912 r., gdy pracował w Wiedniu, dostał zadanie wyhodowania kolonii bakterii. Po posianiu ich na płytki przez kilka dni obserwował ich wzrost. W dniu, w którym miał je zaprezentować na wykładzie, bakterie zniknęły, a w ich miejscu pojawiła się pleśń. Poczuł się ośmieszony, choć uświadomił sobie, że pleśń zadziałała bakteriostatycznie. Opowiadając o tym po latach, ubolewał, że nie przeprowadził dokładniejszych badań: „Przecież byłem o krok od wykrycia penicyliny, byłbym wyprzedził A. Fleminga, a Nobel byłby u nas, panowie!”.

Okres emerytalny w gdyńskim szpitalu poświęcił opracowywaniu atlasów operacyjnych znanych jako atlasy ginekologicznych zabiegów chirurgicznych. W przedmowie do wydania Atlasów PZWL [Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich] w 1964 r. napisał:

Szczególnie życzliwie i ze zrozumieniem mej pracy odniosło się do mnie Prezydium MRN w Gdyni w osobie z-cy przewodniczącego obywatela Zygmunta Mroczkiewicza.

Zakończył pracę w szpitalu w 1967 r. Zmarł 17.11.1969 r. w Gdyni.

autor: Andrzej Kolejewski (2006 r.)