Willa Ala

Autor projektu: Stanisław Ziołowski

Data budowy: 1934-1935

Lokalizacja: Gdynia - Kamienna Góra, ul. Sienkiewicza 27

• 
  Willa Ala – zdjęcie współczesne.
• 
  Fragment elewacji willi Ala.

Architektura i historia

W dniu 12.12.1934 r., w Wydziale Technicznym Komisariatu Rządu w Gdyni wydano pozwolenie na budowę domu mieszkalnego na Kamiennej Górze, przy ul. Sienkiewicza 27. Jego projektantem był absolwent Wydziału Architektury Politechniki Lwowskiej (1922 r.), Stanisław Ziołowski, a inwestorem – Jan Mieszczanowski, rzeczoznawca portu w Gdyni.

Budynek ukończono w sierpniu 1935 r., a prace budowlane nadzorował autor projektu.

Powstała wolnostojąca, 4-kondygnacyjna willa, położona na rozległej, opadającej tarasowo działce, sięgającej krawędzi klifu nadmorskiego.

Jej nazwa – Ala, związana jest z córką Jana, Aliną Mieszczanowską, ówczesną studentką Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Rozczłonkowana, niejednorodna bryła, z płaskim dachem i asymetrycznymi elementami o zróżnicowanej wysokości, wzajemnie się przenikającymi, wiążą willę Ala z nurtem funkcjonalizmu ekspresyjnego.

Nieregularnie podzielone elewacje budynku są geometrycznie akcentowane poziomami: tarasu na dachu, balkonów – jednym, kubicznie zakończonym od strony ogrodu i drugim, opływowym, harmonijnie łączącym dwie płaszczyzny elewacji fontowej oraz pionami słupowych podcieni – wychodzącym na ogród oraz wejściowym.

Willa posiada kilka rodzajów okien – na elewacji frontowej, duże, w kształcie leżącego prostokąta, 8-kwaterowe, oraz małe, ujęte wspólnym pionowym obramieniem wyznaczające bieg klatki schodowej. Od strony północnej umieszczono zaś małe, 1-kwaterowe, prostokątne, grupowane w rzędach i pionach otwory okienne, zaś na piętrze elewacji południowej zaprojektowano efektowne przeszklenie ogrodu zimowego z widokiem na morze – okno podzielone na 24 kwatery.

Budynek wzniesiony został z cegły ceramicznej, a jego elewacje wykończono grubą warstwą tynku wapienno-cementowego z dodatkiem miki. Poziom parteru dekorowany jest subtelnym skośnymi nacięciami w tynku układającymi się we wzór kratki a pod pionową linią okien elewacji frontowej przebija dawny napis: ALA.

Willa, otoczona została ogrodem z elementami małej architektury – schodami między poziomami oraz murkami oporowych z niewielkim basenem na osi elewacji wschodniej.

Od strony ulicy znajduje się ogrodzenie złożone z murowanych słupków i siatki segmentowej.

W budynku pozostawiono oryginalne drzwi frontowe, drewniane, 1-skrzydłowe z prostokątnym przeziernikiem i mosiężną klamką.

Na klatce schodowej, powyżej parteru zachowana została pierwotna jasnoszara posadzka lastrykowa, z obramowaniem w kolorze grafitowym na spocznikach. Oryginalne są także schody z pełną, murowaną balustradą, o drewnianej, giętej poręczy

Na elewacji od strony północnej zachował się również przedwojenny maszt flagowy oraz izolatory, a nad podcieniem wejściowym – metalowa, podświetlana latarenka adresowa.

autorka: Weronika Mojska (2020 r.)