Satanowski Robert
Satanowski Robert (1918-1997). Generał brygady, komendant Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej w Gdyni, dyrygent, dyrektor Teatru Wielkiego w Warszawie, czterokrotnie wybierany na prezesa Stowarzyszenia Polskich Artystów Muzyków. W 1986 r. został wyróżniony przez ministra obrony narodowej wpisem do Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich.
1918-1945
Urodził się 20.06.1918 r. w Łodzi. W latach 1935-1939 studiował na Wydziale Mechanicznym Politechniki Warszawskiej. W czasie wojny obronnej Polski w 1939 r. zgłosił się do Wojska Polskiego i z wycofującymi się na wschód oddziałami dotarł do Lwowa. Następnie trafił na Białostocczyznę i do Wielunia na Polesiu. Był sanitariuszem i dyrektorem szpitala, nauczycielem i kierownikiem szkoły w Wieluniu oraz przewodniczącym spółdzielni.
Na przełomie lat 1941/1942 został organizatorem polskiej konspiracyjnej organizacji na Polesiu i Wołyniu oraz dowódcą oddziału partyzanckiego im. Tadeusza Kościuszki, który podporządkował się radzieckiej partyzantce.
W porozumieniu z władzami radzieckimi utworzył Samodzielne Zgrupowanie Partyzanckie Jeszcze Polska Nie Zginęła, do którego wstępowali Polacy z radzieckich oddziałów partyzanckich. Początkowo podporządkowane było radzieckiemu Ukraińskiemu Sztabowi Ruchu Partyzanckiego, następnie Polskiemu Sztabowi Partyzanckiemu w Równem. Zgrupowanie działało od jesieni 1943 r. na Polesiu i Wołyniu, wiosną 1944 r. wydzieloną grupę zrzucono na spadochronach na Lubelszczyznę. W maju 1944 r. awansował na stopień pułkownika. Jesienią zgrupowanie zostało rozwiązane. Od sierpnia 1944 r. pełnił służbę w Wojsku Polskim. Najpierw był dowódcą 8. Dywizji Piechoty, następnie oficerem do zleceń naczelnego dowódcy Wojska Polskiego. Skierowany na studia do Akademii Wojskowej im. Frunzego w Moskwie, przebywał tam od września 1944 r. do kwietnia 1945 r.
1946-1949
Po powrocie do kraju, do czerwca 1946 r., był dowódcą 49. Pułku Piechoty w Siedlcach. Jednostkę tę na początku 1946 r. skierowano do zwalczania podziemia niepodległościowego w powiecie bialskopodlaskim. Mimo realizacji powierzonych zadań dowódca wraz z kadrą pułku znalazł się w konflikcie z pracownikami Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego i nadzorującymi ich oficerami Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Efektem była seria donosów na niego i podległych mu żołnierzy. W rezultacie pułk został skierowany do działań na lewym brzegu Bugu, a płk Roberta Satanowskiego przeniesiono.
W latach 1946-1947 był komendantem Wyższego Kursu Kwatermistrzowskiego, a do 14.05.1948 r. – zastępcą szefa Departamentu Organizacji i Planowania Ministerstwa Obrony Narodowej; w maju 1948 r. został wyznaczony na stanowisko komendanta Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej w Gdyni, które w stopniu komandora objął 4 czerwca i piastował do 7.10.1949 r. Przeprowadzał zmiany w pionach organizacyjnych szkoły. W listopadzie 1949 r. został zwolniony z Wojska Polskiego na własną prośbę i przeniesiony do rezerwy.
1949-1997
Wcześniej podjął muzyczne studia kompozytorsko-dyrygenckie. W 1948 r., jako uczeń Bohdana Wodiczki, ukończył Wyższą Szkołę Muzyczną w Sopocie. Kontynuował studia w Łodzi, gdzie w 1951 r. uzyskał dyplom z dyrygentury i kompozycji. Następnie był dyrygentem orkiestry symfonicznej w Lublinie w latach 1951-1954 i Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy w latach 1954-1958. W okresie 1958-1960 był słuchaczem Dyrygenckich Kursów Mistrzowskich dyrygenta Herberta von Karajana, stypendystą Komische Opera w Berlinie i asystentem reżysera operowego Waltera Felsensteina. W 1960 r. wygrał konkurs na generalnego dyrektora opery i orkiestry symfonicznej w Karl-Marx-Stadt (obecne Chemnitz), którym był przez dwa sezony. Po powrocie został dyrektorem opery i kierownikiem artystycznym Państwowej Filharmonii i Opery w Poznaniu (1963-1969). W latach 1965-1988 był czterokrotnie wybierany na prezesa Stowarzyszenia Polskich Artystów Muzyków. W 1969 r. wyjechał do RFN i do 1976 r. był dyrektorem opery i orkiestry w Krefeld i München-Gladbach, a po powrocie – dyrektorem krakowskiego Teatru Muzycznego oraz Opery we Wrocławiu (1976-1981), w latach 1980-1990 – dyrektorem naczelnym i kierownikiem artystycznym Teatru Wielkiego, Opery i Baletu w Warszawie. W 1986 r. został wyróżniony przez ministra obrony narodowej wpisem do Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich, a 12.10.1988 r. otrzymał awans do stopnia generała brygady. Zmarł 10.08.1997 r. we Wrocławiu. Urnę z prochami wmurowano na cmentarzu komunalnym we Wrocławiu (dzielnica Psie Pole).
autor: Walter Pater (2009 r.)
