Poczta nr 4, ul. Chylońska 124

Data budowy: 1935 r.

Lokalizacja: Gdynia-Chylonia, ul. Chylońska 124

• 
  Urząd Pocztowy w Chylonii, lata 30. XX w.
• 
  Urząd Pocztowy nr 4 w Chyloni
• 
  Urząd Pocztowy nr 4 w Chyloni.
• 
  Urząd Pocztowy nr 4 w Chyloni – fragment elewacji.

Architektura i historia

Kolejowa ekspedycja pocztowa rozpoczęła swoją działalność na dworcu w Chyloni już w 1870 r. kiedy to powstało połączenie kolejowe na trasie z Gdańska do Słupska. Już w 1877 r. uzyskała status Urzędu Pocztowo-Telegraficznego III klasy. W 1927 r. urząd pocztowo- telekomunikacyjny przeniósł się do nowej placówki, która po przyłączeniu Chyloni do Gdyni w 1930 r. otrzymała nazwę UPT Gdynia-4. W obecnym budynku poczta ulokowała się w 1935 r., czyli z chwilą oddania do użytkowania nowego budynku.

Utrzymany w stylu funkcjonalizmu gmach poczty ukształtowany jest z 2, 2- i 3- kondygnacyjnych, prostopadłościennych brył zaprojektowanych na planie litery L. W części narożnej scala je niższy element mieszczący w sobie wejście dla interesantów. Partia parterowa wyższej, biurowej części jest wyraźnie odseparowana od pozostałych 2 pięter wysuniętym przed lico elewacji wąskim gzymsem.

Architekt zastosował charakterystyczne zestawienie kontrastujących ze sobą płaszczyzn poszczególnych fragmentów elewacji lub ich części. Wyrazistą stylistykę budynku podkreślają jasny tynk zastosowany naprzemiennie z brązowo wybarwioną cegłą licową. Wejście główne do części publicznej poczty zaprojektowano w jej południowo-zachodnim narożniku. Na gładko opracowanej w cegle ścianie powyżej wejścia umieszczono płaskorzeźbę przedstawiająca stylizowanego w duchu Art Deco orła z godła państwowego. Dekoracja ta, podobnie jak inne detale posiadające symbolikę II RP znajdujące się na budynkach publicznych w mieście, została usunięta przez wojska okupanta po rozpoczęciu się II wojny światowej i nigdy nie wróciła na swoje pierwotnej miejsce.

Poprzez zastosowanie gry uskokowo zaaranżowanych pudełkowatych elementów bryły, uzyskano lekkość i nowoczesność w wyrazie. Od wewnętrznej strony ulokowano funkcje zaplecza, w tym między innymi garaże dla pojazdów pocztowych. Jedną z tylnych elewacji budynku urozmaica półokrągły ryzalit klatki schodowej.

Również wnętrza chylońskiej poczty ozdobione były interesującym elementem dekoracyjnym z metaloplastyki w postaci mosiężnego godła. Podzielił on losy dekoracji elewacyjnej, z tym że ten detal całą wojnę przeczekał ukryty w piwnicy Urzędu Pocztowo-Telegraficznego nr 1 przy ulicy 10 Lutego. Po wojnie wyeksponowano go na ścianie hallu głównego gmachu Poczty.

autorka: Anna Orchowska-Smolińska (2020 r.)