Plaża – woda gruntowa

Głęboko pod piaskiem plaży powoli, ale stale płynie rozproszona rzeka wody zebranej z lądu. Po deszczach poziom wody gruntowej w plaży podnosi się i w płytkiej morskiej wodzie można zaobserwować wypływy słodkiej wody, którym często towarzyszą bąbelki gazu (powietrza lub metanu). Woda gruntowa ma mniej tlenu niż woda morska, zawiera też więcej cząstek zawiesiny, soli biogennych, a jeżeli przepływała wcześniej przez grunt miejski lub rolniczy, może zawierać różne zanieczyszczenia (np. spłukane z ulic resztki paliw, nawozy). W czasie sztormów i spiętrzeń woda morska wnika w plażę, a ponieważ jest słona (a więc cięższa od słodkiej), tworzy warstwę pod wodą gruntową, niekiedy dochodząc daleko aż za linię wydmy. Niekiedy woda gruntowa na plaży ma lekko brunatny kolor – powodują go substancje humusowe, produkty rozkładu roślin lądowych.

Środowisko wody gruntowej ma bardzo stabilną temperaturę, nawet w czasie letnich upałów na głębokości 1 m pod plażą woda ma ok. 15°C. Tam, gdzie woda gruntowa zawiera dużo rozpuszczonych substancji organicznych, może rozwijać się flora bakteryjna – są to inne niż żyjące na powierzchni grupy bakterii. W wodzie gruntowej żyje mniej organizmów niż w strefie wilgotnego piasku – zagęszczenia sięgają kilkunastu sztuk meiofauny na litr wody, czyli ok. 10 razy mniej niż w powierzchniowych warstwach mokrego piasku. Można tu jednak znaleźć unikalne gatunki małych skorupiaków, które nie występują w wodach powierzchniowych. Pod wieloma względami są one podobne do fauny zasiedlającej wody jaskiń i podziemne źródła. Im jest ich więcej i im bardziej są różnorodne, tym lepszej jakości woda. Większość mieszkańców tej strefy to gatunki odżywiające się martwą materią organiczną (tzw. detrytofagi), ale są też polujące na nie drapieżniki.

autor: ze zbiorów Instytutu Oceanologii PAN (2005 r.)

Bibliografia:

Plaża przewodnik użytkownika, red. J.M. Węsławski, M. Szymelfing, J. Urbański, Center of Excellence for Shelf Seas Science, Instytut Oceanologii PAN, Sopot 2005 r.