Plaża – sezonowe zmiany
-
Zakwit glonów.
-
Sinice i zakwit glonów.
a.jpg)
Na polskim wybrzeżu piasek na powierzchni plaży zamarza zimą na okres jednego do dwóch miesięcy. Płytkie rozlewiska i osłonięte płycizny pokrywają się lodem i śniegiem. Drobna fauna plażowa przemieszcza się w głąb osadu, gdzie nawet w środku zimy utrzymuje się temperatura ok. 5°C. Ryby i skorupiaki uciekają od brzegu na głębokość 2-5 m i tam spędzają zimę. Dopływ wody gruntowej z lądu niemal ustaje. Liczebność fotosyntetyzujących glonów spada do rocznego minimum. Zima to okres gwałtownych sztormów, więc dostawa materii organicznej na brzeg nie ustaje, falowanie wyrywa z dna stare osobniki małży, zwiędnięte liście trawy morskiej. Lądujący zimą na brzegu detrytus jest szybko przerabiany pomimo obniżonej aktywności bakterii, ponieważ zamarzanie i rozmarzanie oraz mechaniczne rozcieranie przez poruszane falami kawałki lodu dostarczają drobne cząstki organiczne do osadu.
Wiosna zaczyna się od aktywności glonów pobudzonych większą dostępnością słońca. Większość gatunków małych skorupiaków składa jaja na początku wiosny, inkubacja trwa zwykle kilka tygodni. Młode pojawiają się około maja, gdy temperatura wody jest już dość wysoka, a pokarmu roślinnego pod dostatkiem. W miarę podwyższania temperatury organizmy z głębi plaży i wody przesuwają się coraz bliżej linii wody i bliżej powierzchni piasku. Zakwity jednokomórkowych glonów i makrofitów powodują powstawanie mat dryfujących glonów, zatem wiosenna i później letnia dostawa świeżej materii organicznej na brzeg jest wtedy największa.
Jesień to okres słabszej aktywności roślin, ale pełnego rozwoju zooplanktonu oraz meiofauny w strefie brzegowej. Największą liczebność tych organizmów obserwuje się na przełomie września i października.
Spośród plażowych organizmów bakterie najsłabiej reagują na zmiany sezonowe. Ich ilość w osadzie niemal się nie zmienia, wyraźne są tylko wahania aktywności zależnej od temperatury (im cieplej, tym aktywniej rozwijają się bakterie).
autor: ze zbiorów Instytutu Oceanologii PAN (2005 r.)
Bibliografia:
Plaża przewodnik użytkownika, red. J.M. Węsławski, M. Szymelfing, J. Urbański, Center of Excellence for Shelf Seas Science, Instytut Oceanologii PAN, Sopot 2005 r.
