Holzer Leon

Holzer Leon (1895-1972). Działacz społeczno-polityczny. Dyrektor firmy Balto-Lewant. Legionista 1. Pułku, kawaler Orderu Wojennego Virtuti Militari, wyróżniony Krzyżem Niepodległości, Orderem Odrodzenia Polski (Polonia Restituta), Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżami Walecznych oraz odznaką Za Wierną Służbę.

Życiorys

Urodził się 23.03.1895 r. w Krakowie, syn Ignacego i Anny z d. Blatt. Legionista 1. pułku, następnie oficer I Brygady, a po zakończeniu I wojny światowej członek zarządu Koła Byłych Żołnierzy 6. Baonu [batalion] I Brygady Legionów Polskich. Przebył cały szlak bojów legionowych, walcząc na pierwszej linii frontu. Kawaler Orderu Wojennego Virtuti Militari, wyróżniony Krzyżem Niepodległości, Orderem Odrodzenia Polski (Polonia Restituta), Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżami Walecznych oraz odznaką Za Wierną Służbę.

Przybył do Gdyni z Tarnowa 1.03.1936 r. i zamieszkał przy ul. Abrahama 28/5. Wcześniej był znanym działaczem PPS [Polska Partia Socjalistyczna] w Krakowie i Białymstoku, wielkim patriotą i społecznikiem. W okresie międzywojennym piastował funkcję prezesa Zarządu Głównego Związku Żydów Uczestników Walk o Niepodległość Polski. W Gdyni działał w komisji rewizyjnej Związku (Centrali) Drobnych i Detalicznych Kupców, a w 1937 r. został wybrany do zarządu Gminy Wyznaniowej Żydowskiej Okręgu Kartuskiego, stając na czele referatu finansowo-budżetowego. Jednocześnie był dyrektorem firmy Balto-Lewant.

We wrześniu 1939 r. na ochotnika stawił się do walki w obronie ojczyzny, którą w kolejnych latach kontynuował w I Pułku Grenadierów Wojska Polskiego we Francji (trafił tam przez Rumunię). Na linii Maginota dostał się do niewoli, w konsekwencji czego całą okupację spędził w oflagach w Edelsbach i Lubece. W niewoli pełnił funkcję starszego (przełożonego) polskiej grupy oficerskiej. W tych trudnych chwilach stał się jednym z twórców nauczania uniwersyteckiego w obozie.

Po wyzwoleniu pracował w UNRRA [United Nations Relief and Rehabilitation Administration – Administracja Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy i Odbudowy] w Niemczech i odmówił powrotu do Polski (jego najbliżsi zginęli w warszawskim getcie oraz w Zakopanem). Najpierw wyjechał do Paryża, gdzie został członkiem Macierzystej Loży Polskiej Kopernik, stamtąd wyemigrował do Australii.

Zmarł 19.04.1972 r. w Melbourne.

autor: Jarosław Drozd (2006 r.)