Historia badań i ochrony rejonu Klifu Orłowskiego

·       W 1938 r. oficjalnie ustanowiono Rezerwat Przyrody Kępa Redłowska. Obejmuje on lądową część wysoczyzny morenowej o powierzchni 118,16 ha. Wschodnia granica rezerwatu przebiega wzdłuż wybrzeża, które ma charakter klifowy (od południa znajduje się aktywny Klif Orłowski, a od północy – niski nieaktywny klif, częściowo wzmocniony opaską betonową).

·       W latach 1938-1939 prof. Roman Wojtusiak (Uniwersytet Jagielloński) przeprowadził w rejonie Klifu Orłowskiego pierwsze na Bałtyku obserwacje podwodne z użyciem hełmu nurkowego. Prof. R. Wojtusiak powtórzył te badania po wojnie w latach 40. XX w.

·       W latach 1955-1979 prowadzono obserwacje ptaków nurkujących, nadwodnych i brzegowych.

·       W 1992 r. na forum HELCOM dr Eugeniusz Andrulewicz zaproponował utworzenie sieci obszarów chronionych BSPA (Baltic Sea Protected Areas) na polskich obszarach morskich, w tym utworzenie morskiego obszaru chronionego w rejonie Kępy Redłowskiej. Mimo że proponowany obszar nie spełniał kryterium wielkości powierzchni, propozycja została przyjęta.

·       W latach 1992-1977 CMB PAN [Centrum Biologii Morza Polskiej Akademii Nauk] przeprowadziło badania mikrofauny i flory dennej u podnóża klifu. Wyniki tych badań zostały opublikowane w 2000 r. przez CMB PAN pt. Przyrodnicza waloryzacja morskich części obszarów chronionych HELCOM BSPA (Baltic Sea Protected Areas) województwa pomorskiego, tom 2., Rezerwat Przyrody Kępa Redłowska.

·       W 1994 r. Komisja Helsińska HELCOM ustanowiła 62 pierwsze bałtyckie obszary chronione HELCOM BSPA, w tym Rezerwat Przyrody Kępa Redłowska wraz z otaczającym rejonem morskim.

·       W 1998 r. zorganizowano sympozjum naukowe pt. Obszary chronione w polskiej strefie brzegowej Bałtyku – zakres, forma i sposoby ochrony.

·       W 2009 r. ponownie zgłoszono rekomendację ochrony tego obszaru, tym razem na Seminarium Biogeograficznym UE w Sopocie.

·       W maju 2010 r. Komitet Badań Morza PAN i Greenpeace zorganizowały akcję promocyjną na rzecz morskiego rezerwatu oraz akcję popularnonaukową BIOBLITZ, której celem jest ocena fauny i flory morskiej u podnóża klifu (water. iopan.gda.pl/bio_blitz.html).

·       Nieprzerwanie od 2008 r. Instytut Oceanologii PAN wspólnie z Instytutem Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego prowadzi badania nad kolonizacją i sukcesją fauny poroślowej w rejonie klifu.

·       Od wielu lat Oddział Morski Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej monitoruje stan makrofitobentosu w gradiencie głębokości u podnóża klifu.

·       W latach 2010-2012 w rejonie Planowanego Morskiego Rezerwatu Instytut Oceanologii PAN, Centrum GIS Uniwersytetu Gdańskiego, Instytut Oceanografii UG oraz Naukowe Koło Badań Podwodnych SeaQuest z Akademii Morskiej wykonały kompleksowe badania barymetryczne i hydroakustyczne siedlisk dna morskiego oraz fauny i flory dennej (www.iopan.gda.pl/projects/puckbay/Rezerwat/).

·       Greenpeace w 2009 r. zebrał ponad 20 tys. podpisów pod petycją dotyczącą utworzenia morskiego rezerwatu i przekazał je Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gdańsku.

·       Od lat morski rejon Klifu Orłowskiego, jak i sam klif, są miejscem badań, obserwacji i działalności edukacyjnej z obszaru nauk przyrodniczych (np. Państwowy Instytut Geologiczny organizuje corocznie w maju u stóp klifu piknik naukowy popularyzujący wiedzę z zakresu geologii oraz o rejonie klifu).

autor: ze zbiorów Instytutu Oceanologii PAN (2014 r.)

Bibliografia

Podmorski Ogród Gdyni. Planowany Morski Rezerwat - poradnik użytkownika. oprac. Z. Smoła, J. M. Węsławski, L. Kotwicki, P. Bałazy, E. Andrulewicz, J. Piwowarczyk, Sopot 2014.