Højgaard & Schultz A/S

Spółka utworzona w Kopenhadze 1.05.1918 r. przez inż. Knuda Nielsena Højgaarda i inż. Svena Schultza. Specjalizowała się w projektowaniu oraz wznoszeniu konstrukcji stalowo-betonowych, lądowych i wodnych. Od 1924 r. uczestniczyła w pracach budowlanych na terenie portu gdyńskiego.

• 
  Tadeusz Wenda w grupie pracowników spółki Højgaard & Schultz A/S.
• 
  Baraki robocze spółki Højgaard & Schultz A/S.
• 
  Powitanie dyrektora Knuda Højgaarda.

Działalność spółki

Pierwsze kontakty handlowe w Polsce nawiązała w 1919 r., sprzedając na rynku polskim kolejowe urządzenia sygnalizacyjne za pośrednictwem przedstawicielstwa niemieckiej firmy Henschel. Od 1924 r. uczestniczyła w pracach budowlanych na terenie portu gdyńskiego w ramach Konsorcjum Francusko-Polskiego, w którego powołaniu aktywnie uczestniczył inż. Knud Højgaard.

Udział spółki Højgaard & Schultz A/S w budowie portu był zasadniczy. W latach 1924-1939 na podstawie umów pomiędzy rządem polskim a Konsorcjum Francusko-Polskim spółka duńska przygotowała kosztorysy oraz plany techniczne budowy poszczególnych obiektów, które akceptowała strona polska. Ponadto z jej udziałem zbudowano większość obiektów hydrotechnicznych w porcie, tj. 11 355 mb nabrzeży, 4255 mb falochronów, 640 mb pomostów i ostróg oraz 223 mb pirsów. Niepodważalną zasługą Duńczyków, znacznie przyspieszającą realizację pozostałych zadań, było zastosowanie nowej metody budowy falochronów i nabrzeży przez wykorzystanie zbrojonych skrzyń betonowych typu Kopenhaga.

Poza robotami objętymi umowami o budowę portu handlowego spółka wykonała szereg różnych obiektów w strefie portowej. Na zlecenie władz miejskich oraz różnych instytucji zbudowała m.in. oczyszczalnię ścieków typu Imhoffa, slip do wciągania małych jednostek pływających, fundamenty z torami pod dźwigi, nabrzeże na palach i rampę odbojową. Poza tym na zlecenie rządu polskiego wykonała szereg robót hydrotechnicznych (falochrony, nabrzeża, pirsy) w portach wojennych na Oksywiu i Helu. Zbudowała także od podstaw porty rybackie w Gdyni i Wielkiej Wsi (Władysławowie). Dziełem spółki była również elektrownia wodna w Żurze, z której energię elektryczną przesyłano do Gdyni.

Po zakończeniu II wojny światowej, w latach 1946-1949 uczestniczyła w odbudowie, przebudowie i rozbudowie portu gdyńskiego.

Na odnotowanie zasługuje także działalność inwestycyjno-produkcyjna spółki Højgaard & Schultz A/S na terenie Polski w latach 1935-1949 za pośrednictwem dwóch firm, tj. Fabryka i Zakłady Chemiczno-Przemysłowe Kemi w Pruszkowie oraz przedsiębiorstwo Budowy Dróg i Mostów Contractor S.A. w Warszawie. Zajmowały się one produkcją asfaltu i materiałów izolacyjno-konserwacyjnych oraz budową i remontem nawierzchni dróg. Długoletnia działalność spółki Højgaard & Schultz A/S w Polsce służyła w praktyce zbliżeniu pomiędzy Polską i Danią. Władze polskie i duńskie doceniły wkład pracowników spółki w rozwój dwustronnej współpracy, o czym świadczy przyznanie szeregu jej pracownikom Orderów Odrodzenia Polski (Polonia Restituta), podobnie jak polskim budowniczym portu gdyńskiego Orderów Dannebroga.

autor: Bolesław Hajduk (2006 r.)