Drukarnie
Pierwsza drukarnia powstała w Gdyni w 1928 r. W 1939 r. było ich ok. 15. Po wojnie te, które reaktywowały działalność, zostały bardzo szybko upaństwowione. Pierwsze przejęte były Zakłady Graficzne Alfons Szczuka, które odtąd funkcjonowały jako Wojskowa Drukarnia. Przez wiele lat w Gdyni działała tylko Spółdzielnia Poligraficzno-Wydawnicza Nowator, która niczego nie mogła wydrukować bez akceptacji cenzury. W sierpniu 1980 r. poligrafia istniejąca w Stoczni im. Komuny Paryskiej została przejęta przez strajkujących i otwarta jako Wolna Drukarnia Stoczni Gdynia. W stanie wojennym działała w Orłowie tajna drukarnia zorganizowana przez studentów Uniwersytetu Gdańskiego.
1928-1939
Pierwsza drukarnia powstała w 1928 r., następne w odstępach kilkunastomiesięcznych. Niektóre padły, inne działały do wojny. W 1939 r. było ok. 15 zakładów, w których drukowano kilkadziesiąt tytułów czasopism i wydawnictw ciągłych oraz liczne druki zwarte dla instytucji wydawniczych już nie tylko Gdyni, ale i z głębi kraju.
W 1928 r. powstały Drukarnia „Dziennika Gdyńskiego” i Drukarnia Bałtycka; w 1929 r. – Gdyńskie Zakłady Wydawnicze; w 1930 r. – Drukarnia Express Fr. Petrymusza i Morskie Wydawnicze Zakłady Graficzne; w 1931 r. – Zakłady Graficzne i Wydawnicze Balto-Polak; w 1933 r. – Drukarnia Popularna; w 1934 r. – Dźwignia; w 1937 r. – Zakłady Graficzne Alfons Szczuka; w 1938 r. – Zakłady Graficzne Litodruk Czesława Tomaszewskiego; w 1939 r. – Drukarnia Nowoczesna.
Były jeszcze: Drukarnia Grafia przy ul. 11 Listopada 20 (wydawana tu była m.in. „Samoobrona Gdyńska”); akcydensowa Drukarnia Tempo Adama Tomaszewskiego przy ul. Władysława IV; Drukarnia Morska (m.in. drukowała „Głos Morski”); Drukarnia Warszawska, której właścicielem był Wolf Załucki; Nadbałtyckie Zakłady Graficzne i Wydawnicze tow. z ograniczoną poręką w Małym Kacku d. Kühla.
Po 1945 r.
Po wojnie te drukarnie, które reaktywowały działalność, zostały bardzo szybko upaństwowione. Pierwszą przejętą drukarnią były Zakłady Graficzne Alfons Szczuka i odtąd funkcjonowały jako Wojskowa Drukarnia. Zaraz po niej Spółdzielnia Wydawnicza Czytelnik zabrała Drukarnię Express przy ul. Mściowoja, potem przejęta na własność państwa została Grafia itp. Z czasem jedne z nich zlikwidowano, inne przeszły w zarząd Zjednoczenia Drukarń i Wydawnictw Akcydensowych w Warszawie, późniejszego Zjednoczenia Przemysłu Poligraficznego. Przez długie lata w Gdyni była tylko Spółdzielnia Poligraficzno-Wydawnicza Nowator, która najkrótszego tekstu nie mogła wydrukować bez akceptacji cenzury.
Lata 70. i 80. XX w.
Do 1975 r. cenzurze podlegały dosłownie wszystkie druki, łącznie z wystąpieniami sejmowymi, a nawet wszelkiego rodzaju instrukcje obsługi maszyn czy etykiety. W większych zakładach istniały komórki poligraficzne, drukujące sprawozdania i materiały specjalistyczne – także ściśle kontrolowane.
W sierpniu 1980 r. istniejąca w Stoczni im. Komuny Paryskiej poligrafia została przejęta przez strajkujących i otwarta jako Wolna Drukarnia Stoczni Gdynia. W stanie wojennym przez długie lata działała w Orłowie tajna drukarnia zorganizowana przez studentów Uniwersytetu Gdańskiego – prowadził ją Marcin Karpiński, który w 1986 r. przeszedł do drukarni w Rumi.
W Orłowie była także drukarnia studentów Wyższej Szkoły Morskiej, ale pracowała krótko, bo wszyscy studenci, z wyjątkiem jednego, wyjechali z kraju. Od 1985 r. książki, biuletyny i ulotki w Trójmieście drukowała Oficyna Kształt ulokowana w Rumi (wcześniej: 1982 r. jako ZAB, a do 1984 r. jako Wydawnicza Inicjatywa Podziemna), prowadzona przez Andrzeja Fica.
Po 1989 r.
Gdy wprowadzono wolność gospodarczą i zniesiono cenzurę, drukarnie przestały być źródłem zagrożenia. W 1990 r. powstało Przedsiębiorstwo Poligraficzno-Wydawnicze Modena przy ul. Chwarznieńskiej 170 F; w 1992 r. – Studio Usług Poligraficzno-Komputerowych Spartan, Infodruk przy ul. Mściwoja 7, Wojskowa Drukarnia w Gdyni przy ul. św. Piotra, Optima przy ul. Orańskiej, IWA – Zakład Poligraficzno-Wydawniczy przy ul. Długiej itd.
W sumie w Gdyni pracuje ponad 40 mniejszych i większych drukarń.
autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)
