Dom mieszkalny Romualda Żukowskiego

Autorzy projektu: Jerzy Müller i Stefan Reychman

Data budowy: 1935-1936

Lokalizacja: Gdynia – Działki Leśne, ul. Tatrzańska 5

• 
  Budynek mieszkalny Romualda Żukowskiego – karta ewidencyjna z czasów okupacji niemieckiej.
• 
  Dom mieszkalny Romualda Żukowskiego – zdjęcie współczesne.
• 
  Fragment elewacji budynku – zdjęcie współczesne.
• 
  Dekoracja wejścia wykonana w tynku, tzw. „sztuczny kamień”.

Architektura i historia

W dniu 6.11.1935 r. w Wydziale Technicznym Komisariatu Rządu w Gdyni, został zatwierdzony projekt zamienny domu mieszkalnego dla technika – mechanika, Romualda Żukowskiego, przy ul. Tatrzańskiej 5.

Autorami projektu byli Jerzy Müller, absolwent Wydziału Architektury Politechniki w Monachium (1912 r.) i Stefan Reychman, absolwent Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej (1935 r.).

Budowa została ukończona 12.05.1936 r., a jej kierownikiem był Jerzy Müller.

Na stromej działce o spadku ok. 6 m i powierzchni 600 m² powstał budynek mieszkalny o powierzchni przeszło 130 m². Architekci bardzo dobrze wpisali dom Romualda Żukowskiego w otoczenie wykorzystując topografię terenu. Budynek posiada 5 kondygnacji, z czego 2 znajdują się poniżej poziomu ulicy.

Na najniższej kondygnacji domu zaplanowano 2 piwnice, pralnię i suszarnię. Na niskim i wysokim parterze oraz piętrze urządzono 3-pokojowe mieszkania, z dużym przedpokojem, łazienką, WC, kuchnią i służbówką. Na poddaszu przewidziano pokój z łazienką.

Budynek wykończono drewnianym dachem, podwójnie krytym papą. Ogrzewano go piecami kaflowymi. Na podłogach w mieszkaniach położono sosnowe parkiety, zamontowano podwójne okna oraz drzwi płytowe.

Prostą, kubiczną bryłę budynku wyróżniają: głęboki podcień wejściowy, duże okna umieszczone od strony zachodniej i doświetlające mieszkania na 2 najwyższych kondygnacjach oraz występujące od strony zachodniej, okna narożne ze słupkiem konstrukcyjnym cofniętym od lica ściany. Ten charakterystyczny dla architektury modernistycznej element kompozycji plastycznej bryły, dawał efekt przenikania się przestrzeni wewnętrznej domu z zewnętrzną oraz dematerializował optycznie konstrukcję ściany, nadając budynkowi wizualną lekkość. Wykonana w ostatnim czasie termomodernizacja budynku szczęśliwie nie pozbawiła go tego eleganckiego szczegółu.

Warto również zwrócić uwagę na wyjątkową dekorację pokrywającą słup podcienia wejściowego. Składa się na nią wykonany w tynku kamieniarskim w kolorze ceglastym, subtelny rysunek stylizowanych liści winorośli na ryflowanym – pokrytym poziomymi prążkami tle. Ta symetryczna kompozycja ornamentalna, pokrywa słup z czterech stron. Jest on połączony z murowaną balustradą oddzielającą przestrzeń wejścia od wąskich schodów prowadzących do ogrodu. Na elewacji frontowej, na linii podcienia, pod oknem znajduje się wąski gzyms tynkowany na kolor ceglasty i dekorowany ryflowaniem.

We wnętrzu budynku, na klatce schodowej znajduje się oryginalna posadzka z 3-kolorowego lastryka – jej kompozycja przypomina prostokątny „dywanik ”w szarym kolorze, otoczony cienką czerwoną ramą na czarnym tle. Pierwotne są także żelbetowe, 2-biegowe schody powrotne wykończone lastrykiem, w kolorze czarnym, z grubym białym ziarnem (stopnice) i 4-boczny słupek, którym zakończona jest pełna, murowana balustrada. Jej brzeg wykończony został jasnym drewnem, a na mosiężnych wspornikach zamocowano pomalowaną na czarno drewnianą poręcz o opływowym kształcie. Spoczniki schodów dekoruje lastrykowa kompozycja z szarym „dywanikiem” na czarnym tle.

autorka: Weronika Mojska (2020 r.)