Dom mieszkalny Funduszu Emerytalnego Pracowników Banku Gospodarstwa Krajowego w Gdyni - Bankowiec

Autor projektu: Stanisław Witold Ziołowski

Data projektu/budowy: 1935–1937

Lokalizacja: Gdynia – Śródmieście, ul. 3 Maja 27/31 i Batorego 26

• 
  Budynek Mieszkalny Funduszu Emerytalnego Pracowników BGK – zdjęcie archiwalne.
• 
  Karta inwentaryzacyjna budynku przy ul. 3 Maja 27/31 i Batorego 26 pochodząca z czasów okupacji niemieckiej.
• 
  Budynek Mieszkalny Funduszu Emerytalnego Pracowników BGK – zdjęcie współczesne.
• 
  Budynek Mieszkalny Funduszu Emerytalnego Pracowników BGK – zdjęcie współczesne.
• 
  Oryginalne drzwi wejściowe do budynku.
• 
  Przejście bramne.
• 
  Fragment posadzki z tzw. gorsecików w przejściu bramnym.
• 
  Fragment posadzki z tzw. gorsecików w przejściu bramnym.
• 
  Oryginalne mosiężne uchwyty na drzwiach wejściowych do mieszkania.
• 
  Rekonstrukcja wystroju łazienki w jednym z mieszkań.
• 
  Oryginalna lodówka z lat 30. XX w.
• 
  Oryginalna klamka na drzwiach lodówki z lat 30. XX w.

Architektura i historia

Zaprojektowany przez Stanisława Witolda Ziołowskiego, zwany przez Gdynian „bankowcem”, budynek mieszkalny przeznaczony dla Pracowników Funduszu Emerytalnego Banku Gospodarstwa Krajowego w Gdyni był największym budynkiem kubaturowym tego miasta, a zarazem z jedną jego najbardziej ekskluzywnych kamienic. Mieszkańcy tej kamienicy mieli do dyspozycji m.in. centralne ogrzewanie, windę, pralnie, garaż, a nawet własny schron przeciwlotniczy. W dniu 21.10.1983 r. budynek ten został wpisany do Rejestru zabytków (nr 1036).

9-kondygnacyjny obiekt ma nowoczesną konstrukcję żelbetową z ceglanym wypełnieniem. Tworzy go kompleks trzech dobrze ze sobą zintegrowanych budynków o niezależnej, samodzielnej konstrukcji. Obiekt ten jest bardzo ciekawym przykładem połączenia form kubicznych i opływowych. Długość budynku wzdłuż ulicy 3 Maja wynosi ponad 90 m, a jego kubatura to 50 tysięcy m³. Cofnięcie uskokowe dwóch ostatnich, górnych kondygnacji budynku daje optyczny efekt pomniejszenia głównej bryły.

W części narożnej budynku, przy skrzyżowaniu ul. 10  Lutego i 3 Maja, elewacje frontowe mają okładziny wykonane z płyt wapienia pochodzącego z kamieniołomów w Pińczowie, a pozostałe części budowli mają elewacje wykończone tynkami wapiennymi imitującymi kamienne okładziny.

Nad budynkiem, od strony ul. 3 Maja, wznosi się półokrągła, zwieńczona masztem flagowym wieżyczka. Na skraju budynku, od strony ul. 10 Lutego, znajduje się wieloboczny wykusz.

Filary budynku zostały wykonane z czarnego lastrika – betonu będącego mieszanką cementu, wody i grysu. Wejście główne domu mieszkalnego zdobi mozaika, na którą składają się małe, ceramiczne płytki, zwane z racji ich kształtu „gorsecikami” ( w kolorach: czarnym, białym, żółtym i czerwonym).

Garaż podziemny kamienicy ma miejsca postojowe na 14 samochodów oraz wyrzutnię powietrza w kształcie żelbetowej altany.

W pierwszej klatce budynku znajdują się tzw. schody z duszą oraz oryginalne oświetlenie z okresu międzywojennego. Hol klatki ozdobiony jest mozaiką złożoną z płytek terakotowych. Do naszych czasów zachowały się również oryginalne skrzynki na listy, tablice z listą lokatorów oraz mosiężne uchwyty drzwiowe.

Fugi płyt elewacyjnych w partii przyziemia zdobi ornament prążkowy.

autorka: Gabriela Zbirohowska-Kościa (2020 r.)