Dom czynszowy z warsztatem piekarskim Heleny i Stanisława Gotowałów

Autorka projektu: Halina Migurska

Data budowy: 1936-1937

Lokalizacja: Gdynia – Wzgórze św. Maksymiliana, ul. Legionów 56

• 
  Dom czynszowy z warsztatem piekarskim Heleny i Stanisława Gotowałów.
• 
  Dom czynszowy z warsztatem piekarskim Heleny i Stanisława Gotowałów – fragment elewacji.
• 
  Dom czynszowy z warsztatem piekarskim Heleny i Stanisława Gotowałów – fragment elewacji.

Architektura i historia

W listopadzie 1937 r., u zbiegu ulicy Mikołaja Reja i Legionów, na Wzgórzu Focha (obecnie Wzgórze Św. Maksymiliana) oddano do użytku dom czynszowy z piekarnią i cukiernią, zaprojektowany w 1936 r. przez absolwentkę Politechniki Warszawskiej (1932 r.), Halinę Migurską. Inwestorami tej nieruchomości było małżeństwo Gotowałów – mistrz piekarski i cukiernik, Stanisław oraz jego żona Helena.

Na parterze tego 2- i częściowo 3-piętrowego domu dochodowego, murowanego i w całości podpiwniczonego, urządzono lokale handlowe i warsztat piekarski. W 1937 r., w projekcie zamiennym urządzenia piekarni, który później został zrealizowany, H. Migurska, zamiast pierwotnie przewidzianych 2 garaży przylegających do budynku, zaproponowała powiększenie warsztatu piekarskiego o podpiwniczoną dobudówkę mieszczącą m.in. z maszyny do przesiewania mąki, zagniatania ciasta, formowania bułek, a przede wszystkim mechaniczny piec piekarski.

Na pierwszym i drugim piętrze budynku projektantka przewidziała 2- i 3-pokojowe mieszkania, a na poddaszu 2-pokojowe mieszkanie z łazienką, kuchnią i służbówką. Podłogi, w pokojach i przedpokojach wykończone zostały klepką dębową, w kuchniach i służbówkach były one wykonane z drewna sosnowego, a w łazienkach z lastryka. Ściany i podłogi warsztatu piekarskiego wyłożone zostały białą glazurą. W kuchniach zamontowano piece z białych kafli i kuchenki gazowe. Instalacje elektryczne oświetlenia, dzwonków i radia były kryte pod tynkiem.

Kubiczna bryła domu czynszowego Gotowałów posiada 2-piętrową część narożną, akcentowaną żelbetowymi balkonami i zakończoną tarasem osłoniętym prostą, metalową balustradą. Okna punktowe, zostały dekorowane po bokach cienkimi, pionowymi pasami pokrytymi ryflowaniem – poziomymi rowkami w tynku w kolorze ceglastym, odcinającymi się od ciemnobeżowej, pokrytej tynkiem półszlachetnym elewacji. Takie samo zdobienie okien występuje w części warsztatu piekarskiego. Okno na parterze zabezpieczono metalową kratą.

Parter o przeznaczeniu handlowym, od części mieszkalnej oddziela gzyms dekorowany pionowym ryflowaniem. Przy wejściu do budynku od ul. M. Reja, z lewej strony umieszczona została metalowa, szklona podświetlana latarenka adresowa.

Na szczególną uwagę zasługuje posadzka w sklepie firmowej piekarni Piotra Gotowały, z wejściem od ul. Legionów, wykonana z gorsecików. Jej kompozycja, opierająca się na zgeometryzowanym wzorze floralnym złożonym z żółto-biało-czerwono-czarnych płytek, jest niepowtarzalna. Te „ceramiczne kwiaty” o białych środkach (jeden poziomo lub pionowo ułożony gorsecik) i żółtych płatkach (składają się na nie 24 płytki w kolorze słońca zamknięte w kwadracie) rozłożone zostały na „siatce” – na pionowych i poziomych liniach złożonych z czarnych i czerwonych gorsecików.

autorka: Weronika Mojska (2020 r.)