Dom Lecznictwa Sanatoryjnego, ul. Zaciszna 2A

Autor projektu: Czesław Wyka

Data budowy: 1962 r., przebudowa w 1967 r.

Lokalizacja: Gdynia – Orłowo, ul. Zaciszna 2A

• 
  Dom Lecznictwa Sanatoryjnego, ul Zaciszna 2A - fragment elewacji budynku, zdjęcie współczesne.
• 
  Dom Lecznictwa Sanatoryjnego, ul Zaciszna 2A - fragment elewacji budynku, zdjęcie współczesne.
• 
  Dom Lecznictwa Sanatoryjnego, ul Zaciszna 2A - zdewastowane wnętrze budynku.
• 
  Dom Lecznictwa Sanatoryjnego, ul Zaciszna 2A - zdewastowane wnętrze budynku.

Architektura i historia

Omawiany budynek położony jest na południowo-wschodnim zboczu zalesionego morenowego wzgórza, będącego częścią Kępy Redłowskiej, w odległości około 400 m od Klifu Orłowskiego. Obiekt pierwotnie został wybudowany jako 3-kondygnacyjny Dom Wczasowo-Leczniczy Związku Pracowników Gospodarki Komunalnej i Przemysłu Terenowego. W 1967 r. na podstawie projektu techniczno-roboczego autorstwa architekta Czesława Wyki dokonano jego rozbudowy, tworząc dodatkową pełną kondygnację oraz mniejszą powierzchniowo nadbudówkę z tarasem widokowym. Ponadto w części północno-wschodniej, skierowanej w stronę klifu, Dom Sanatoryjny uzyskał skrzydło w kształcie przeszklonej parterowej rotundy spełniającej funkcję gastronomiczną.

Budynek powstał na planie prostokąta, ma 2 przeciwległe klatki schodowe połączone wzdłużnymi korytarzami dającymi dostęp do pokoi sanatoryjnych. Na pierwszej oraz ostatniej, piątej, kondygnacji umieszczone były pomieszczenia leczniczo-zabiegowe oraz wypoczynkowe. Na każdej kondygnacji sanatoryjnej znajdowały się pomieszczenia służebne, w tym sanitarne, zabiegowe i administracyjne. Przyziemie spełniało funkcje techniczne.

Elewacje – skierowana na las północno-zachodnia oraz skierowana na morze południowo-wschodnia, frontowa – zdominowane są przez rzędy szerokich, pełniących funkcję balkonową okien. Tę stronę budynku pięknie akcentuje taras widokowy z charakterystycznym pasem zadaszenia piątej kondygnacji. Bardzo interesujące w swojej formie są ścięte ściany szczytowe. W tych bocznych elewacjach, w części południowo- zachodniej, pojawia się układ okrągłych okien nawiązujących formą do bulai okrętowych, które spełniają zarazem funkcje doświetlenia klatki schodowej. To nawiązanie buduje harmonię budynku i podkreśla architektoniczny rytm wszystkich elewacji.

Budynek jako Dom Profilaktyczno-Wypoczynkowy Zdrowie proponował 160 miejsc noclegowych na całoroczne pobyty wczasowo-sanatoryjne. Oferował gościom pokoje 1-, 2-, 3- oraz 4-osobowe w różnym standardzie, salę konferencyjną na 40 osób,100-osobową salę restauracyjną przeznaczoną na organizację imprez okolicznościowych, poza tym organizowano w nim turnusy rehabilitacyjne, rekreacyjne i odchudzające.

W 2005 r. z powodu obsuwającej się skarpy w pobliżu budynku, obiekt przestał być użytkowany. Po kilkukrotnych zmianach właściciela oraz pożarze w 2013 r. były Dom Sanatoryjny stał się zdewastowaną ruiną.

autorka: Anna Śliwa (2020 r.)