Czytelnik. Spółdzielnia Wydawniczo-Oświatowa. Delegatura gdańska

Oddział w Gdyni mieścił się w domu Kazimierza Krzyżanowskiego przy ul. Mściwoja 9, zgłoszenie do rejestru nastąpiło 28.06.1946 r. Przedmiot działania: wydawanie czasopism, książek i innych druków. Zarząd główny: Jerzy Borejsza, Zofia Dembińska, Kazimierz Milczanowski.

Organizacją gdyńskiego oddziału w kwietniu 1945 r. zajęła się ekipa pod dowództwem mjr. Romana Zagórskiego, z Czesławem Kuleszą – przedstawicielem centrali Czytelnika ds. poligraficznych. Upatrzyli małą drukarnię (przedwojenną Drukarnię Express Franciszka Petrymusza) przy ul. Mściwoja 7 i 4-piętrową elegancką kamienicę przy ul. 10 Lutego 27. Zarząd Miejski przydzielił im oba budynki. 15.07.1945 r. przyjechał Marian Gregorek z nominacją na dyrektora delegatury Czytelnika. Kierownikiem działu kulturalno-oświatowego delegatury była od początku Stanisława Fleszarowa. Dział zajmował się organizacją zespołów recytatorskich, bibliotek obnośnych, imprez sportowych (mecze piłkarskie z aktorami, biegi uliczne). Czytelnik miał własny klub sportowy Czyn, pod nadzorem Edmunda Króla. Podejmowano wracającego do kraju Arkadego Fiedlera, Ildefonsa Gałczyńskiego z żoną. Pod pseudonimem Jan Paradowski pisywał Edward Obertyński.

W 1948 r. na plenum KC PZPR [Komitet Centralny Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej] J. Borejsza został skrytykowany za brak czujności ideologicznej i liberalizm w stosunku do snobizujących inteligentów. W listopadzie Czytelnik został mu odebrany i przejęty przez należącą do PPR [Polska Partia Robotnicza] Robotniczą Spółdzielnię Wydawniczą Prasa.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)