Banki

Przed wojną w Gdyni funkcjonował jeden lokalny bank – Komunalna Kasa Oszczędności i wiele oddziałów banków państwowych. Reforma z 1948 r. znacznie ograniczyła liczbę podmiotów, które mogły zajmować się działalnością bankową, zlikwidowano m.in. banki spółdzielcze, a prywatne uznano za zbędne. W latach 90. XX w. nastąpiła prywatyzacja banków państwowych i otwarcie rynku dla banków zagranicznych. W Gdyni powstały Bank Komunalny, Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa (SKOK), BRE Bank SA, Gospodarczy Bank Wielkopolski SA i Bank Nordea.

• 
  Państwowy Bank Rolny, plac Konstytucji
• 
  Bank Zachodni przy ul. Świętojańskiej
• 
  Komunalna Kasa Oszczędności przy ul. Świętojańskiej

1926-1948

Od 1926 r. lokalnym gdyńskim bankiem była Komunalna Kasa Oszczędności. Oprócz niej istniało wiele oddziałów banków państwowych: od 1926 r. Bank Polski; 1927 r. Bank Gospodarstwa Krajowego; 1929 r. Państwowy Bank Rolny, a także banki akcyjne i domy bankowe: 1925 r. Polski Bank Przemysłowy SA; 1930 r. Pocztowa Kasa Oszczędnościowa (PKO); 1931 r. Bank Zachodni SA Oddział w Gdyni; 1933 r. Dom Bankowy dr Józef Kugel i Ska; 1934 r. Bank Cukrownictwa, Powszechny Bank Związkowy; 1936 r. Bank Handlowy; 1938 r. Bank Związku Spółek Zarobkowych.

Po wojnie nie od razu dokonano nacjonalizacji banków, natomiast prywatnym systematycznie odbierano licencje lub uniemożliwiano wznowienie działalności. Na krótko zaistniały wówczas: w 1945 r. PKO i Bank Ludowy; w 1946 r. Bank Rybaków Morskich; 1948 r. Polski Bank Komunalny SA.

Reforma bankowa z 1948 r.

Dekret Rady Ministrów z 25.10.1948 r. o reformie bankowej znacznie ograniczył liczbę podmiotów, które mogą zajmować się działalnością bankową. Trzon stanowiło 6 bankowych instytucji kredytowych: Narodowy Bank Polski, Bank Inwestycyjny (dawny BGK), Bank Rolny (dawny PBR), Bank Komunalny (BK), Bank Rzemiosła i Handlu (BRiH) oraz Powszechna Kasa Oszczędności (dawna PKO).

Poszczególnym bankom przypisano daleko idącą specjalizację w zakresie kierunków kredytowania gospodarki narodowej. Nadrzędną rolę powierzono NBP. Bankowe spółdzielcze instytucje kredytowe pozbawiono większego znaczenia gospodarczego. Zlikwidowano banki spółdzielcze, a nowo powstałe gminne i pracownicze kasy spółdzielcze podporządkowano bankom państwowym. W formie spółek akcyjnych, kontrolowanych przez państwo, pozostawiono tylko BH w Warszawie (przejął obsługę handlu zagranicznego) i Bank Polska Kasa Opieki SA (zajmował się obsługą przekazów walutowych kierowanych do kraju przez emigrację). Sens istnienia BRiH oraz BK podważyła likwidacja sektora prywatnego w rzemiośle, handlu oraz samorządu terytorialnego. Banki prywatne uznano za zbędne.

Prywatyzacja i banki zagraniczne

Zmiany w sektorze bankowym nastąpiły w latach 80. XX w. W 1986 r. powstał Bank Rozwoju Eksportu (BRE), w 1987 r. z NBP wydzielono PKO Bank Państwowy, w 1988 r. – 8 banków komercyjnych.

W następnych latach nastąpił szybki wzrost liczby banków akcyjnych, rozpoczął się proces prywatyzacji banków państwowych oraz otwarcie polskiego rynku kredytowego dla banków zagranicznych (w 2000 r. kapitał zagraniczny kontrolował 75 proc. polskiej bankowości).

W Polsce działają następujące główne banki: Bank Gospodarki Żywnościowej (BGŻ), BH SA, Bank Inicjatyw Gospodarczych, Bank Polska Kasa Opieki SA, Bank Rozwoju Eksportu SA, Państwowy Bank Kredytowy.

W Gdyni w 1992 r. otwarty został Bank Komunalny, w 1993 r. Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa (SKOK), w 1996 r. BRE Bank SA, 1996 r. Gospodarczy Bank Wielkopolski SA, 1999 r. Bank Nordea.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)