Bananas. Polski Przemysł Owocowy

Spółka akcyjna zarejestrowana 7.04.1933 r. Zajmowała się głównie importem bananów, towarów kolonialnych, owoców południowych i jarzyn, prowadzeniem dojrzewalni bananów, zakładów przetwórczych owoców południowych, publicznych składów celnych i wolnocłowych. Wybudowała pierwszą w Gdyni dojrzewalnię bananów.

• 
  Reklama prasowa firmy Bananas. Polski Przemysł Owocowy.

Historia firmy

Założyciele i główni udziałowcy: Maks (Mendel) Wolf Sonabend, Harald Axell (dyrektor Banku Amerykańskiego w Warszawie), Carl Fredrik Paavo Bergstroem, Christian Fredrik Berg (były attaché handlowy Królestwa Norwegii w Warszawie), Adam Pakulski, Józef i Herman Hirszfeldowie, Zallel Braw, Samson Mahler, Mojżesz Gottreich, Szmul Hersz Liss, Jakub Kopel Lebowicz, Srul-Chaim Porcelina, Szymon i Lejba Geszajtowie, Leopold Bertel, Maria Horowitz, Ernst Singer, dr Bernard i Srul Majer Stendigowie, Józef Krampel, Mojżesz Fruchthaendler, Abraham Jeziorkowski, Abram Ber-Dobus, Stanisław Józef Bargiełowski, Naftali Kalman Rosenblatt, Dawid Mueller oraz norweska firma Broeder Aersaether SA z Aalesund, specjalizująca się w handlu tranem.

Przedmiot działalności: eksport wszystkich towarów, import bananów, towarów kolonialnych, owoców południowych i jarzyn, prowadzenie: dojrzewalni bananów, zakładów przetwórczych owoców południowych, publicznych składów celnych i wolnocłowych. Siedziba: ul. Starowiejska, ul. 10 Lutego 1, ul. Kwiatkowskiego 24.

Spółka, dzięki staraniom C. F. Berga, wynajęła w 1933 r. od związanej z nim spółki Vitatran chłodnie, kupiła ich wyposażenie oraz wybudowała pierwszą w Gdyni specjalistyczną dojrzewalnię bananów. Cytrusy pochodziły z Włoch, Hondurasu, Kanady, Wysp Kanaryjskich, Jamajki. W związku z pomyślną koniunkturą w 1936 r. powstał w Warszawie oddział eksportowy spółki, którego kontakty sięgały Afryki Południowej. W 1935 r. przy ul. Kwiatkowskiego 24 spółka wybudowała biurowiec (Dom Bananasa). Projekt wykonała firma architektoniczno-budowlana Inż. O. i E. Ungerowie i E. Jakubowicz, a prace budowlane firma Inż. K. Krzyżanowski. W 1938 r. w drugiej linii nabrzeża oddano do użytku magazyn owocowy o powierzchni użytkowej 1870 m². W tym samym roku przeobraziła się w spółkę akcyjną. Krótko przed wybuchem II wojny światowej z zarządu wystąpili M. W. Sonabend, S. H. Liss i S.-C. Porcelina, których miejsce zajęli Alfred Lewandowski, Roman Ruciński i Atenogenes Pawlikiewicz, zaś dyrektorem naczelnym został Zygmunt Tomczak. W czasie okupacji spółka pozostawała pod zarządem komisarycznym. Po wojnie bezskutecznie próbowano ją reaktywować.

autor: Jarosław Drozd (2006 r.)