Arciszewski Mikołaj

Arciszewski Mikołaj (1908-1943).Urodził się 23.01.1908 r. w Wilnie. Jego ojciec Mikołaj oraz matka Zinajda z d. Gherard posiadali niewielki mają­tek Miedzichowo w Wielkopolsce. Przez 2 lata studiował prawo na Uniwersytecie Poznań­skim, przerwał jednak naukę i podjął pracę w dziennikarstwie, początkowo w poznańskim tygodniku „Od A do Z”, następnie w bydgoskiej redakcji „Dnia Pomorskiego”, a od 1934 r. w gdyńskiej muta­cji tej gazety: „Gazecie Morskiej”.

W 1936 r. wraz z redaktorem Józefem Dobrostańskim rozpoczął wydawać tygodnik „Torpeda” z podtytułem „Oczy i uszy Gdyni”. Pismo to zyskało szybko licznych czytelników i pre­numeratorów, redagowane było żywo i intere­sująco, a szczególną atrakcję stanowiły rysunki i karykatury, których auto­rem był Arciszewski. Trudności finansowe spowodowały jednak upadek pisma w 1937 r., Arciszewski przeniósł się do gdyńskiego „Kuriera Bałtyckiego”, w którym „Oczy i uszy Gdyni” wychodziły jako dodatek.

Zmobilizowany w sierpniu 1939 r. brał udział w walkach w re­jonie Tczewa i Świecia, następnie w obro­nie Warszawy, gdzie uzyskał awans na kapitana. Po kapitulacji stolicy przedostał się do Wilna, został internowany w obo­zie Kalwaria na Litwie, skąd przeniesiono go do obozu w Kozielsku, gdzie wszedł w skład grupy oficerów określających się jako „Lewica Demokratyczna”. Najprawdopodobniej przeszedł na usługi NKWD [Narodnyj Komissariat Wnutriennich Dieł] i przerzucony do Polski zorganizował grupę dywersyjno-wywiadowczą, nawiązując kontakt m.in. z byłymi uczniami Prywatnego Gimnazjum i Liceum nr 803 w Gdyni. Używał pseudonimów: Walery, Skrzyński i Byczewski.

27.07.1942 r. aresztowany przez Niemców, został uwięziony na Pawiaku i 11.05.1943 r. rozstrzelony w ruinach getta. Miejsce pochowania ciała nie jest znane.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)