Szandrach Władysław

Szandrach Władysław (1894-1961) – współwłaściciel pierwszego gdyńskiego przedsiębiorstwa komunikacyjnego.

Życiorys

Urodził się 8.01.1894 r. we wsi Sumin, niedaleko Starogardu Gdańskiego. Wyuczywszy się zawodu mechanika samochodowego, praktykował w Wolnym Mieście Gdańsku, następnie otworzył tam maleńki zakład wulkanizacyjny. Gdy zaczęła się budowa Gdyni, przeprowadził się tu z rodziną. Zaczął od warsztatu w murowanym domku stojącym na wydzierżawionym placu między ul. 10 Lutego a ul. Starowiejską. Była to pierwsza gdyńska wulkanizacja.

W 1927 r. wszedł w spółkę z Józefem Czarnowskim z Gdańska i po zakupie kilku autobusów założył spółkę Gdyńskie Przedsiębiorstwo Autobusowe Czarnowski i Szandrach. Równocześnie prowadził (jak reklamował się w miesięczniku „Morze” z 1929 r.) „specjalny warsztat reparacyjny samochodów, łodzi motorowych i motocykli. Autogeniczne szwejsowanie, Tokarnia. Wszelkie reparacje wykonuje się szybko przez pierwszorzędnych fachowców i pod gwarancją. Zastępstwo na samochody. Własna wulkanizacja. Skład części zapasowych do wszelkich typów. Opony i dętki Firestona, Brodeara, Michelina i Dunlopa”. Był też właścicielem firmy Autotechnika.

W 1935 r. Miejskie Towarzystwo Komunikacyjne w Gdyni wykupiło przedsiębiorstwo Czarnowski i Szandrach wraz z autobusami i spółka została rozwiązana. Wówczas Władysław Szandrach kupił plac o powierzchni ponad 2 tys. m kw. (niedaleko torów kolejowych, na przedłużeniu al. marsz. Józefa Piłsudskiego) – postawił tam murowany warsztat wraz z mieszkaniem i uruchomił firmę transportową Auto-Trans. Działał też w Spółdzielni Koncesjonowanych Przedsiębiorstw Samochodowych.

We wrześniu 1939 r. samochody dostawcze służyły do przewozu żywności dla walczących żołnierzy. Po kapitulacji miasta Niemcy je zarekwirowali, ale pozwolili W. Szandrachowi pracować w jego byłym zakładzie wulkanizacyjnym. Prowadził go do marca 1945 r., gdy – w wyniku działań Armii Radzieckiej – budynek został zburzony. Po kilku miesiącach odbudował zakład, dostał zezwolenie na działalność i prowadził wulkanizację do 1961 r.

Zmarł 11.02.1961 r., spoczywa na cmentarzu Witomińskim.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)