Narodowe Siły Zbrojne

Z Gdynia w sieci

Ogólnopolska konspiracyjna organizacja wojskowa Obozu Narodowego działająca na terenie Gdyni co najmniej od 1943 r. W planach powstańczych Dowództwa Głównego Narodowych Sił Zbrojnych Pomorze stanowić miało rejon koncentracji Północ. Przez Pomorze zamierzano ewakuować na Zachód oddziały Narodowych Sił Zbrojnych.

Latem 1943 r. z polecenia Karola Stojanowskiego z Narodowo-Ludowej Organizacji Wojskowej przybył do Gdyni Tomasz Pacyński (ps. Wiślak), który zamierzał nawiązać kontakty z TOW [Tajna Organizacja Wojskowa] Gryf Pomorski i prezesem Rady Naczelnej ks. płk Józefem Wryczą. W pracach tych pomagał przybyły wraz z T. Pacyńskim Wacław Wawrzyniak. W Gdyni obaj spotkali się z działaczami Gryfa – AK [Armia Krajowa]: Juliuszem Wegnerem i Brunonem Dudzińskim. Odbyły się rozmowy na płaszczyźnie NSZ [Narodowe Siły Zbrojne] – TOW Gryf Pomorski – AK. Jednakże kontraktu z ks. J. Wryczą nie udało się nawiązać.

W zachowanych częściowo dokumentach Oddziału II Dowództwa Głównego NSZ wymieniono obiekty położone na terenie Gdyni. W planach powstańczych Dowództwa Głównego NSZ Pomorze stanowić miało rejon koncentracji Północ. Przez Pomorze zamierzano ewakuować na Zachód oddziały NSZ. Opracowano kody dla poszczególnych miast pomorskich. Wybrzeże oznaczono nr 11, Gdańsk – 14, Gdyni – 15 (później F – 14), Puck – 16.

Na cmentarzu Witomińskim spoczywa pierwszy komendant NSZ Ignacy Oziewicz.

autor: Bogdan Chrzanowski (2006 r.)