Muchowski Antoni

Powstaniec styczniowy, sybirak, filomata, proboszcz parafii na Oksywiu. Założyciel tajnej organizacji filomackiej Wiec, której celem było krzewienie i utrzymanie języka polskiego.

• 
  Ks. Antoni Muchowski.
• 
  Grób ks. Muchowskiego na cmentarzu oksywskim.

1842-1870

Urodził się 24.04.1842 r. w Foshucie pod Kościerzyną. Ojciec był rolnikiem. W 1850 r. uczył się dzięki stypendium w Collegium Marianum w Pelplinie i gimnazjum chojnickim. W latach 1861-1863 należał do tajnej organizacji filomackiej. W marcu 1964 r. walczył w powstaniu styczniowym. Po rozbiciu oddziału został aresztowany we wsi Krzywki w guberni płockiej i skazany na dożywotnią zsyłkę na Syberię. Przez 5 lat przebywał na stepie między Obem a Jenisejem, po czym dzięki interwencji ówczesnego posła starogardzko-kościerskiego Juliana Łaszewskiego, który wstawił się za nim u premiera Ottona von Bismarcka na drodze dyplomatycznej, wystarano się o jego uwolnienie. Wracał do kraju 11 miesięcy, przeważnie pieszo.

1870-1875

Po powrocie otrzymał stypendium Towarzystwa Przyjaciół Nauk i kontynuował naukę w gimnazjum wejherowskim. W szkole założył w 1871 r. tajną organizację filomacką pod nazwą Wiec, której celem było krzewienie i utrzymanie języka polskiego oraz przybrał ps. Kropidło.

Po egzaminie dojrzałości wstąpił do seminarium duchownego w Pelplinie. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1875 r. i w tym samym roku uniemożliwiono mu wykonywanie posługi kapłańskiej. Odprawił bowiem w Polnicy nielegalną mszę świętą (przebywał wtedy u rodziny Lniskich), za co sąd w Człuchowie skazał go 27.09.1875 r. na 30 marek grzywny lub 5 dni więzienia, a ponadto wydalono go z tzw. regencji kwidzyńskiej. Przez kilka lat tułał się po plebaniach, stale zagrożony aresztowaniem przez władze pruskie. Dopiero kiedy Kulturkampf zelżał, mógł podjąć normalną pracę duszpasterską.

1883-1915

W 1883 r. został katechetą w progimnazjum w Kościerzynie, następnie wikariuszem w Grzywnie, w latach 1885-1886 zarządzał parafią w Radzyminie, potem był administratorem w Okoninie i Nowej Wsi Królewskiej.

W 1888 r. został proboszczem w Ostródzie, a 16.08.1892 r. – proboszczem na Oksywiu. Szybko zyskał szacunek. Ożywiał działanie polskich stowarzyszeń, należał do Towarzystwa Naukowego w Toruniu, był członkiem polskiego komitetu wyborczego na powiat pucki (w 1907 r. i 1912 r.) oraz prezesem Towarzystwa Ludowego w Kosakowie.

Zmarł 30.02.1915 r., spoczywa na cmentarzu oksywskim.

autor: Bogdan Chrzanowski (2006 r.)