Morska Obrona Wybrzeża

Polskie okręty Marynarki Wojennej, niszczyciele Burza i Wicher

Odsłonięcie tablicy pamiątkowej na ORP Wicher, w środku grupy stoi kmdr Stefan Frankowski, dowódca Morskiej Obrony Wybrzeża

Sformowana została 10.07.1939 r. wskutek reorganizacji istniejącego od 1933 r. Dowództwa Obrony Wybrzeża Morskiego (i wydzieleniu LOW [Lądowej Obrony Wybrzeża]).

Dowódcy MOW [Morska Obrona Wybrzeża] podporządkowano całość floty nawodnej pozostawionej w kraju do obrony wybrzeża oraz Rejon Umocniony Hel, to jest siły i środki przeznaczone do obrony Półwyspu Helskiego.

Dowództwo: kmdr Stefan Frankowski, szef sztabu kmdr ppor. Romuald Dziewałtowski-Gintowt.

Skład: dowództwo MOW, niszczyciel Wicher, stawiacz min Gryf, dywizjon minowców (kmdr ppor. Zdzisław Boczkowski) w składzie: Jaskółka, Czajka, Mewa, Rybitwa, Czapla i Żuraw oraz kanonierki Komendant Piłsudski i Generał Haller, grupa ok. 24 zmobilizowanych kutrów rybackich i okręty bazy Gdynia i Gdańsk (dowódca całości: kpt. mar. Alfred Yougan), niektóre okręty pomocnicze i specjalne, tabor portowy, Rejon Umocniony Hel (kmdr Włodzimierz Steyer) w składzie: dywizjon artylerii nadbrzeżnej (kmdr ppor. Stanisław Kukiełka), 2. Morski Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej (kpt. mar. Marian Wojcieszek), batalion Korpusu Ochrony Pogranicza Hel (mjr Jan Wiśniewski), 1. i 2. kompania Morskiego Dywizjonu Lotniczego, 2. morski pluton żandarmerii. Ogółem stan liczebny MOW wynosił ok. 3,5 tys. marynarzy i żołnierzy.

Dyslokacja i działania: w pierwszym dniu wojny flota przeszła z Gdyni-Oksywia do portów Półwyspu Helskiego (Hel i Jastarnia) i brała udział w walkach. Artyleria nadbrzeżna, przeciwdesantowa i przeciwlotnicza oraz oddziały piechoty przez cały czas działań rozmieszczone były na półwyspie, uczestnicząc w jego obronie do 2.10.1939 r. (obrona Gdyni i Kępy Oksywskiej).

autor: Walter Pater (2006 r.)