Lombard

Z Gdynia w sieci

Sieć wywiadu ofensywnego Komendy Głównej Armii Krajowej działająca na odcinku zachodnim i północnym. Podlegała mu Grupa Pomorska zorganizowana i kierowana przez inż. Aleksego Jędryczka, prowadząca rozpoznanie Pomorza Zachodniego i Wybrzeża Gdańskiego (jak również wywiadu Stragan Komendy Głównej Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej).

Działania sieci Lombard

W latach 1943-1945 pracowali tam „cichociemni” przysłani z Wielkiej Brytanii. Występowały tutaj różne siatki wywiadu, np. A, C (wywiad morski) czy D. W skład Lombardu wchodziła m.in. grupa Bałtyk dzieląca się na podgrupy: Bałtyk 301 (tereny Tczewa i Wybrzeża Gdańskiego), Bałtyk 302 (Bydgoszcz-Łęgnowo, Osowa Góra), Bałtyk 303 (Szczecin, Police). Grupy te zorganizował por. Stefan Ignaszak Norbert (ps. Nordyk, Norbert Wojewódzki). Podlegała mu Grupa Pomorska zorganizowana i kierowana przez inż. Aleksego Jędryczka (ps. Pomorski vel inżynier Tyszka), prowadząca rozpoznanie Pomorza Zachodniego i Wybrzeża Gdańskiego (jak również wywiadu Stragan KG ZWZ-AK [Komenda Główna Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej]).

Przy ul. Starowiejskiej mieścił się punkt Fela (od imienia Felicji Wojewódki). W celu usprawnienia przekazywania meldunków wywiadowczych zamierzano zorganizować łączność radiową pomiędzy Londynem a Gdynią. Zamiary te nie doszły do skutku.

Do Gdyni docierały instrukcje KG AK, w myśl których rozpracowywano poszczególne obiekty wojskowe, zwłaszcza przemysłu. Nakładały się tutaj sieci wywiadu Okręgu Pomorskiego i ofensywnego wywiadu dalekiego zasięgu KG AK. Do Gdyni przyjeżdżała łączniczka szefa sztabu Okręgu Pomorskiego Irena Jagielska (ps. Ewa), która utrzymywała kontakt z A. Jędryczką. Ustalono, że sieć Lombardu będzie przesyłać meldunki do Gdyni, a następnie przez Kościół szwedzki do Szwecji i Londynu. Najczęściej jednak meldunki przekazywano do Warszawy, a stamtąd drogą radiową do Anglii.

Na terenie Gdyni w prace wywiadu zaangażowani byli m.in. Jan Belau (ps. Mewa), Józef Rzeźniczak (ps. Zygmunt) czy Czesław Zabrocki (ps. Słoń). Z Gdyni do Szwecji przekazywano m.in. schematy niemieckich urządzeń utrudniających wykrywanie łodzi podwodnych. Wywiad brytyjski bardzo wysoko oceniał meldunki wywiadowcze Lombardu z Gdyni.

autor: Bogdan Chrzanowski (2006 r.)