Linda Zygfryd
Linda Zygfryd ps. Firley, Spaliński (1920-1943). Wizytator Polski Zachodniej w Głównej Kwaterze Szarych Szeregów, pełnił funkcję kierownika służby wywiadu ofensywnego (Wywiad Informacja Szarych Szeregów). Aresztowany przez Gestapo, przeszedł ciężkie śledztwo, zmarł na skutek tortur 1.08.1943 r. w Forcie VII w Poznaniu.
1920-1939
Urodził się 19.10.1920 r. w Gdyni jako syn Józefa Lindy i Salomei z d. Czartowskiej; stosunkowo wcześnie rodzice wyjechali do Szamotuł. Tam uczęszczał do szkoły powszechnej i Gimnazjum Humanistycznego im. ks. Piotra Skargi, od 5.11.1930 r. należał do gimnazjalnej drużyny harcerzy. Brał udział w wielu obozach harcerskich, m.in. w zlocie jubileuszowym w Spale (11-25.07.1935 r.).
Od 3.09.1936 r. był przybocznym i sekretarzem I Drużyny Harcerzy im. B. Chrobrego w Szamotułach, której drużynowym był Andrzej Kosicki. W latach 1936-1937 brał udział w kursie podharcmistrzowskim w Beskidzie (powiat stryjski), którego komendantem był hm. Florian Marciniak – otrzymał stopień Harcerza Orlego, a w 1938 r. – Harcerza Rzeczypospolitej. Maturę zdał w 1938 r. i rozpoczął studia na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Poznańskiego. Działał w kręgach akademickich przy Chorągwi Wielkopolskiej. Podczas kursu podharcmistrzowskiego zorganizowanego na Kresach Wschodnich był przybocznym komendanta kursu hm. F. Marciniaka, członka Komendy Chorągwi Wielkopolskiej harcerzy, w 1939 r. otrzymał stopień podharcmistrza.
1939-1943
Wybuch wojny zastał go w Poznaniu. We wrześniu 1939 r. podjął pracę w jednym ze szpitali poznańskich i tam został włączony do działalności konspiracyjnej. Zagrożony aresztowaniem, wyjechał z Poznania i zamieszkał u siostry w Szamotułach, gdzie utrzymywał kontakt z phm. A. Kosickim.
W grudniu 1939 r. wyjechał do ojca mieszkającego w Tczewie. Dzięki znajomości języka niemieckiego pomagał mu w prowadzeniu dokumentacji cegielni. W końcu 1940 r. nawiązał z nim kontakt przebywający w Warszawie A. Kosicki, który był już wówczas członkiem Szarych Szeregów. Na przełomie 1940/1941 wyjechał z Tczewa, ponieważ był nakłaniany do zmiany nazwiska na Linde i przyznania się do pochodzenia niemieckiego; zamieszkał w Warszawie.
Przez pewien czas pracował w Organisation Todt, potem poprzez instruktorów przedwojennej Chorągwi Wielkopolskiej wysiedlonych do Generalnej Guberni został włączony do Szarych Szeregów. Znalazł się wśród najbliższych współpracowników hm. F. Marciniaka, pierwszego naczelnika Głównej Kwatery Szarych Szeregów. Zimą 1941/1942 kierował akcją szkolenia motorowego harcerzy Chorągwi Warszawskiej Szarych Szeregów, pełnił funkcję kierownika służby wywiadu ofensywnego WISS [Wywiad Informacja Szarych Szeregów]. Utrzymywał ścisłą współpracę z Oddziałem II KG AK [Komenda Główna Armii Krajowej].
Jesienią 1942 r. w Głównej Kwaterze Szarych Szeregów objął ważną funkcję wizytatora Polski Zachodniej. Podlegało mu wówczas 5 chorągwi (łódzka, pomorska, śląska, wielkopolska i zagłębiowska) znajdujących się na tzw. terenach włączonych do Rzeszy. Jako wizytator odbył szereg trudnych i niebezpiecznych podróży, m.in. w listopadzie 1942 r. przebywał na Pomorzu. W początkach kwietnia 1943 r. odbył ostatnią podróż wizytacyjną. Wykorzystał możliwość legalnego przekroczenia granicy w związku z pogrzebem matki, która zmarła 4.03.1943 r. w Tczewie, skąd dotarł na Śląsk, gdzie załatwiał sprawy związane z wykupieniem jednego z więźniów obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. Następnie przez Berlin dostał się do Poznania. Stamtąd udał się do Szamotuł, gdzie w mieszkaniu siostry Anny zostawił wiele materiałów konspiracyjnych (m.in. mikrofilm z materiałami wywiadowczymi oraz tajnymi rozporządzeniami Arthura Greisera). Ponownie udał się do Poznania. Został tam 23.04.1943 r. przez Gestapo aresztowany razem z hm. Janem Skrzypczakiem ps. Ilski, komendantem Chorągwi Wielkopolskiej Szarych Szeregów. Przeszedł ciężkie śledztwo w Gestapo poznańskim. Następnie przewieziono go do gmachu Gestapo warszawskiego przy al. Szucha. Tam spotkał brata Edmunda aresztowanego w Warszawie 6.05.1943 r. razem z phm. A. Kosickim, szefem kontrwywiadu w Głównej Kwaterze Szarych Szeregów i naczelnikiem Szarych Szeregów hm. F. Marciniakiem. Później został przewieziony razem z Marciniakiem i Kosickim do Fortu VII w Poznaniu.
Zmarł tam na skutek tortur 1.08.1943 r. Pośmiertnie, 15.08.1943 r., mianowany harcmistrzem.
autor: Andrzej Gąsiorowski (2006 r.)
