Komisja Międzyministerialna dla Rozbudowy Miasta i Portu w Gdyni

Powstała 9.06.1927 r. Zakres działania obejmował: rozwój terytorialny miasta, ustrój miasta i rozwój administracji państwowej, gospodarkę finansową miasta, planowanie finansowe i inwestycyjne, zagospodarowanie przestrzenne miasta i portu, architekturę, infrastrukturę techniczną miasta (drogi, wodociągi, kanalizację, elektryfikację), dostępność komunikacyjną miasta, budownictwo mieszkaniowe, lokalizacje obiektów użyteczności publicznej, rozwój funkcji portowych, przemysłowych i usługowych.

Historia

Komisja powstała 9.06.1927 r. w przeddzień wejścia w życie Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 1 czerwca 1927 r. o popieraniu rozbudowy i rozwoju gospodarczego miasta i portu Gdyni. W skład wchodzili delegaci ministerstw: Przemysłu i Handlu (jednym z 2 delegatów był przewodniczący Komisji – inż. Stanisław Łęgowski, naczelnik Wydziału Portowego w Departamencie Morskim), Komunikacji, Robót Publicznych, Rolnictwa, Skarbu, Spraw Wewnętrznych, Spraw Wojskowych, Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego, dyrektor Urzędu Marynarki Handlowej, Naczelnik Budowy Portu (inż. Tadeusz Wenda), przedstawiciel wojewody pomorskiego, Izby Przemysłowo-Handlowej w Grudziądzu, Rady Miejskiej i magistratu Gdyni (burmistrz Augustyn Krauze, prezydent Mieczysław Bilek).

Komisja spotykała się raz w miesiącu. Kierowano się wizją „Wielkiej Gdyni”, przedstawioną Komisji na początku jej działalności (powiększenie obszaru miasta do 4 tys. ha). Bardzo intensywna działalność przypadła na okres do połowy 1931 r. (ponad 40 spotkań, głównie w Gdyni, sporadycznie w Warszawie, Orłowie, Jastarni). Do przygotowania szczegółowych raportów i programów powoływano podkomisje. W obradach uczestniczyli też kierownicy ministerstw (głównie w randze wiceministra).

Zakres działania obejmował: rozwój terytorialny miasta, ustrój miasta i rozwój administracji państwowej, gospodarkę finansową miasta, planowanie finansowe i inwestycyjne, zagospodarowanie przestrzenne miasta i portu, architekturę, infrastrukturę techniczną miasta (drogi, wodociągi, kanalizację, elektryfikację), dostępność komunikacyjną miasta, budownictwo mieszkaniowe, lokalizację obiektów użyteczności publicznej (urzędy, szkoły, szpitale, gazownię, tereny publiczne – parki miejskie, strefy uzdrowiskowe, stadion miejski, cmentarz komunalny). Rozwój funkcji portowych (WOC), przemysłowych (rzeźnia miejska, mleczarnia miejska, cegielnia, betoniarnia miejska) i usługowych (funkcjonowanie poczty, hotele robotnicze, rozwój połączeń telefonicznych, powstawanie nowych instytucji publicznych, propaganda turystyczna).

Jedno z ostatnich posiedzeń Komisji odbyło się w sali Rady Miejskiej Gdyni w 1935 r. i poświęcone było przyjęciu projektu Planu Ogólnego Zabudowy Gdyni. Powstanie Komisji należy ocenić jako dowód odpowiedzialności władz państwowych. Działalność była profesjonalna i nowoczesna (koncentrowanie się na priorytetach – ale we wszystkich sferach życia miasta, partnerstwo strategicznych partnerów). Wprowadzenie Komisariatu Rządu Rzeczypospolitej w Gdyni, a także powstanie Tymczasowej Rady Portowej przy Urzędzie Morskim w Gdyni (w składzie częściowo pokrywającym się ze składem Komisji) pozwoliły na coraz większą samodzielność Gdyni w rozwiązywaniu problemów rozbudowy i rozwoju miasta portowego.

autor: Ryszard Toczek (2006 r.)