Kahané Jerzy

Kahané Jerzy (1901-1941). Duchowny ewangelicki, proboszcz parafii ewangelicko-augsburgskiej w Małym Kacku. Podczas II wojny światowej więziony w obozie Stutthof, zamordowany w komorze gazowej w miejscowości Pirna.

• 
  Pastor Jerzy Kahané

1901-1939

Urodził się 27.05.1901 r. w Warszawie, ukończył Ewangelickie Gimnazjum im. Mikołaja Reja. W 1920 r. jako ochotnik zgłosił się do 21. Pułku Piechoty Legionów i walczył podczas wojny polsko-bolszewickiej. Studia na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego ukończył w 1927 r. Ordynowany na duchownego 29.01.1928 r. Otrzymał posadę katechety w Państwowym Seminarium Nauczycielskim w Działdowie, ważnej placówce na linii styku polskich i niemieckich interesów narodowych, pomagając ponadto w pracy duszpasterskiej w parafiach ewangelicko-augsburskich w Mławie, Starej Iwicznej i Radzyminie.

W latach 1929-1931 administrował polskimi zborami w Bydgoszczy, Grudziądzu, Tczewie i Toruniu. Następnie był kapelanem wojskowym z siedzibą w Warszawie, później prefektem w Katowicach.

Wiele publikował na łamach katowickiego „Ewangelika Górnośląskiego”, a następnie bydgoskiego „Przeglądu Ewangelickiego”.

Do Gdyni powołany na przełomie lutego i marca 1937 r. jako proboszcz polskiej parafii ewangelicko-augsburskiej. Zamieszkał na Kamiennej Górze przy ul. Mickiewicza 5, a od połowy marca 1938 r. mieszkanie i biuro parafialne mieściło się przy ul. Morskiej 13 m. 1, w kamienicy Eugenii Sikorowej.

Gorliwy i zdolny duszpasterz zaktywizował pracę kościelną. Nawiązał bliskie i serdeczne kontakty z duszpasterzem marynarzy szwedzkich ks. Danielem Cederbergiem, rozpoczął naukę języka i miał udać się do Szwecji z cyklem prelekcji o Polsce. Wygłosił kazanie podczas nabożeństwa inaugurującego XXI Międzynarodowy Kongres Przeciwalkoholowy w Warszawie we wrześniu 1937 r.

Administrował polskim zborem w Tczewie, a od grudnia 1937 r. kilka razy do roku odprawiał nabożeństwa dla wiernych ze Starogardu w kaplicy szpitalnej w Kocborowie.

Otwarty na problemy Gdyni, wysunął pionierski projekt udostępnienia planowanego kościoła również społeczności rzymskokatolickiej. 11.11.1938 r. odprawił pierwsze po kilkudziesięciu latach nabożeństwo polskie w Gdańsku (w kaplicy anglikańskiej), gdzie działalność rozpoczęło Towarzystwo Ewangelików Polaków im. ks. Krzysztofa Celestyna Mrongowiusza.

1939-1941

W czerwcu 1939 r. rozpoczął budowę prowizorycznej kaplicy i domu parafialnego w Gdyni przy ul. Leśnej 16 (obecnie ul. Wolności), niezrealizowaną z powodu wybuchu II wojny światowej. Wysiedlony w listopadzie 1939 r. do Warszawy, w lutym roku następnego został aresztowany przez Gestapo podczas odwiedzin chorej żony w szpitalu ewangelickim i po męczeńskiej drodze przez obozy Stutthof i Sachsenhausen zamordowany z transportem inwalidów w komorze gazowej w miejscowości Pirna.

Symboliczna mogiła ks. Jerzego Kahané znajduje się na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie. Ponadto wymieniany jest na tablicach pamiątkowych w kościołach ewangelickich, m.in. w Bydgoszczy i Toruniu. Portret fotograficzny znajduje się w zakrystii kościoła w Katowicach.

Jego żoną była Dagmara z d. May (zm. 1988 r. w Toruniu), córka ks. Leona Maya, seniora ewangelicko-augsburskiego diecezji piotrkowskiej i proboszcza w Tomaszowie Mazowieckim, zamordowanego w 1940 r. w obozie w Dachau.

autor: Jerzy Domasłowski (2006 r.)