Gorazdowski Stefan

Z Gdynia w sieci

Gorazdowski Stefan (1911-1962). Kapitan żeglugi wielkiej, wykładowca Państwowej Szkoły Morskiej, komendant Daru Pomorza. Odznaczony m.in. Krzyżem Walecznych (dwukrotnie), brytyjskim 1939-1945 Star, Africa Star, Atlantic Star, Defence Medal, szwedzkim Orderem Wazy I klasy.

Życiorys

Urodził się 5.02.1911 r. w Sartanie (dziś Primorskoje) na Ukrainie, w rodzinie zamożnych ziemian (był młodszym bratem komandora ppor. Tadeusza Gorazdowskiego, dowódcy ORP Piorun). Maturę zdał w warszawskim gimnazjum.

W 1932 r. ukończył Wydział Nawigacyjny Państwowej Szkoły Morskiej w Gdyni, a kolejne dwa lata był słuchaczem Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie. Kilka lat pływał na Darze Pomorza, następnie podjął studia zaoczne na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu Poznańskiego.

W 1937 r. otrzymał dyplom kapitana żeglugi wielkiej, a w 1938 r. został syndykiem Związku Armatorów Polskich w Gdyni.

W sierpniu 1939 r. powołany został do służby wojskowej w 2. Batalionie Strzelców w Tczewie. Po zakończeniu kampanii wrześniowej wyjechał do Warszawy, stamtąd – przez Węgry i Jugosławię – przedostał się do Francji, gdzie został odkomenderowany do dyspozycji Marynarki Handlowej. Tam otrzymał polecenie przeprowadzenia z Port-Lyautey w Maroku internowanych polskich okrętów szkolnych ORP Iskra i ORP Wilia. Mając do dyspozycji jedynie najprymitywniejsze przyrządy nawigacyjne i kilku ludzi załogi, przeprowadził Iskrę do Gibraltaru, gdzie stała do końca wojny jako statek-baza załóg kutrów torpedowych.

Następnie, razem z kpt. Mikołajem Deppiszem, doprowadził Wilię z Gibraltaru do Liverpoolu (przez Atlantyk, pilnie patrolowany przez U-booty).

Do końca roku 1942 był syndykiem Związku Armatorów Polskich w Londynie, ale wkrótce pociągnęło go morze.

W styczniu 1943 r. służył na ORP Modlin aż do zatonięcia statku podczas inwazji w Normandii. Powołany do Marynarki Wojennej, otrzymał stanowisko oficera nawigacyjnego na ORP Garland.

Do kraju wrócił w grudniu 1945 r.

Do 1952 r. był komendantem Daru Pomorza, jednocześnie wykładowcą na Wydziale Nawigacyjnym Państwowej Szkoły Morskiej w Szczecinie.

Opublikował kilka podręczników: Sygnalizacja morska, Morskie pomoce nawigacyjne, Międzynarodowe przepisy o zapobieganiu zderzeniom na morzu, Międzynarodowe prawo drogi morskiej. Po Październiku ’56 objął dowództwo na m/s Monte Cassino.

W czasie rejsu po Morzu Śródziemnym dostał ostrego ataku choroby wrzodowej. Namawiano go, żeby wszedł na redę najbliższego portu, ale mimo wielkich bólów sądził, że zdoła dopłynąć do portu przeznaczenia statku. Niestety wrzód pękł i kapitan zmarł 1.02.1962 r., nim lekarze zdołali mu pomóc.

Odznaczony m.in. Krzyżem Walecznych (dwukrotnie), brytyjskim 1939-1945 Star, Africa Star, Atlantic Star, Defence Medal, szwedzkim Orderem Wazy I klasy.

Pochowany na cmentarzu Witomińskim, na pomniku wyryty jest napis: „Wierny ojczyźnie, ludziom i morzu”.

autor: Walter Pater (2006 r.)