Gdyńskie Towarzystwo Kąpieli Bałtyckich

Spółka Ostseebad-Genosenschaft Gdingen (Gdyńskie Towarzystwo Kąpieli Bałtyckich) powstała w marcu 1904 r. Kupiła działkę oddaloną ok. 180 m od zatoki, na której zbudowała Dom Kuracyjny z 24 pokojami gościnnymi, werandą i tarasem. Na plaży wybudowano molo drewniane z łazienkami kąpielowymi. Od stacji kolejowej do morza wytyczono nową drogę – ul. 10 Lutego. W 1910 r. stanął tam pierwszy budynek Ericha Kohnkego, w którym działały restauracja i kawiarnia; po przeciwnej stronie dom z pokojami dla letników wybudował Jan Radtke. Do 1914 r. przy nowej drodze stanęło jeszcze kilka budynków, stanowiąc początek zabudowy letniskowej Gdyni.

• 
  Deptak nadmorski i łazienki kąpielowe, lata 30.
• 
  Hotel Kaszubski na Kamiennej Górze.
• 
  Willa Luiza, ul. 10 Lutego.
• 
  Widok z okna willi Luiza na ul. Kuracyjną (dziś ul. 10 Lutego).

Historia

W marcu 1904 r. zawiązała się spółka Ostseebad-Genosenschaft Gdingen (Gdyńskie Towarzystwo Kąpieli Bałtyckich) utworzona przez właściciela ziemskiego Janzena (i wójta w jednej osobie), nauczyciela szkoły w Gdyni J. Belowskiego, kierownika szkoły Rutza oraz kilku innych udziałowców. W zebraniu konstytucyjnym (w gospodzie Albrechta) brało udział 28 osób.

Spółka zakupiła teren zbliżony kształtem do prostokąta o wielkości ok. 2,5 ha, położony poza właściwym siedliskiem wsi ok. 250 m na południe. Tam, w odległości ok. 180 m od brzegu zatoki, od kwietnia do lipca 1904 r. zbudowano Kurhaus (Dom Kuracyjny) – budynek na planie prostokąta, 2,5-kondygnacyjny, z 24 pokojami gościnnymi, werandą i tarasem wzdłuż dłuższego boku, od strony morza. Na wprost schodów prowadzących na plażę postawiono drewniane molo o długości 50 m, a po obu jego stronach osobne męskie i damskie łazienki kąpielowe z 42 kabinami. Dotrzeć do kąpieliska można było jedynie krętą ul. Wiejską, późniejszą ul. Starowiejską. Przystąpiono więc do wytyczenia i budowy nowej drogi pro­wadzącej prosto od stacji kolejowej do morza (ul. 10 Lutego).

Przy nowej drodze jako pierwszy, w 1910 r., stanął piętrowy budynek Ericha Kohnkego. Odkupił go Johann Plichta, który prowadził tu restaurację i kawiarnię. Po przeciwnej stronie w latach 1910-1912 Jan Radtke budował swój dom z pokojami przeznaczonymi dla letników. Do 1914 r. powstało jeszcze kilka budynków stanowiących początek zabudowy letniskowej Gdyni, m.in. willa Elle na skrzyżowaniu obecnych ul. 10 Lutego i ul. Władysława IV, willa Luiza państwa Klotzów na wysokości obecnej ul. Mściwoja.

autorka: Dagmara Płaza-Opacka (2006 r.)