Gdyńskie Przedsiębiorstwo Autobusowe Czarnowski i Szandrach
Spółka założona 1.06.1927 r. przez sopockiego kupca Józefa Czarnowskiego i gdyńskiego – Władysława Szandracha. Siedziba: al. Słowackiego, dom własny. Przedmiotem działalności była „stała komunikacja Gdynia – Sopoty, wycieczki autokarami na zamówienie”. Jako pierwsze firma uruchomiła połączenie autobusowe z Oksywiem, potem dzięki uzyskanej od Senatu Wolnego Miasta Gdańska koncesji otworzyła linię Gdynia – Sopot. Dostała ją na 3 lata, licząc od 3.09.1928 r., później przedłużyła na 2 lata – do 14.06.1933 r. Na obu liniach GPA eksploatowała z niewielką częstotliwością autobusy marek Komnick, Opel i Chevrolet, w późniejszym okresie również Büssing. Wozy malowano na kolor kości słoniowej. Przystankiem początkowym był pl. Kaszubski.
Przedsiębiorstwo działało spokojnie do 1930 r., gdy powstałe wówczas Miejskie Towarzystwo Komunikacyjne zaczęło wprowadzać praktyki monopolistyczne. Magistrat Gdyni na przykład nie zgadzał się „na korzystanie przez firmę Szandrach lub inne, z wyjątkiem MTK, z przystanków i miejsc postoju na terytorium Gdyni”. W 1930 r. spółka zamknęła linię Gdynia – Oksywie, rok później została zlikwidowana.
autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)
