Cederberg Daniel

Cederberg Daniel (1908-1969). Szwedzki duchowny ewangelicki, członek komitetu budowy Domu Marynarza Szwedzkiego w Gdyni, członek zarządu Lutherhjälpen – szwedzkiej sekcji Światowej Federacji Luterańskiej. Podczas II wojny światowej pomagał uchodźcom z Europy Wschodniej, po wojnie niósł pomoc materialną Polsce. Odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi.

• 
  Daniel Cederberg.

Urodził się 10.03.1908 r. w Malmö jako syn mistrza budowlanego Andersa i Anny z d. Wallén. Studia teologiczne odbył na uniwersytecie w Lund w latach 1926-1932.

Już od 1931 r. pełnił obowiązki wikariusza ks. Svena Hellqvista, kapelana marynarzy szwedzkich w Wolnym Mieście Gdańsku. 29.05.1932 r. został ordynowany w Uppsali na duchownego luterańskiego Kościoła Szwecji. 20.09.1932 r. nominowany został na stanowisko duszpasterza w porcie w Gdyni przy tymczasowej kaplicy i świetlicy przy pl. Kaszubskim 3. Był członkiem komitetu budowy Domu Marynarza Szwedzkiego przy ul. Jana z Kolna 25, z kaplicą poświęconą 9.06.1936 r. przez prymasa Szwecji abp Erlinga Eidema. Od lipca 1937 r. kaplica służyła również polskiej parafii ewangelicko-augsburskiej, z którą aktywnie współpracował.

Znał język polski, pisał artykuły o Polsce do szwedzkiej prasy. Działalność jego doceniły władze RP, nadając mu Złoty Krzyż Zasługi. W 1939 r. objął stanowisko proboszcza w Uppåkra koło Lund, uroczystość pożegnalna w Gdyni odbyła się 29 stycznia.

II wojna światowa

W latach wojny i później jego dom był otwarty dla uchodźców z Europy Wschodniej. W 1943 r., za zgodą okupacyjnych władz niemieckich, jako delegat macierzystego Kościoła asystował przy otwarciu masowych grobów ofiar represji stalinowskich w Winnicy na Ukrainie, zaś w drodze powrotnej potajemnie zapoznał się z sytuacją panującą po stłumieniu powstania w getcie warszawskim oraz z sytuacją w Gdyni. Przez 6 tygodni 1945 r. pełnił formalnie funkcję duszpasterza w Gdyni, co pozwoliło mu na zapoznanie się z nową sytuacją społeczno-polityczną.

Lata powojenne

W latach 1947-1958 był członkiem zarządu Lutherhjälpen, szwedzkiej sekcji ŚFL [Światowa Federacja Luterańska], i wraz z Kościołami ewangelickimi z Danii, Stanów Zjednoczonych i Szwajcarii niósł pomoc materialną Polsce, szczególnie Mazurom, kierując komitetem Masurienhjälpen (1946-1948). W latach 50. XX w. nadal odwiedzał nasz kraj jako delegat Kościoła, ŚFL i Światowej Rady Kościołów, również pomagając w odbudowie zniszczonych świątyń (m.in. kościoła ewangelicznych chrześcijan – pomennonickiego w Gdańsku).

W latach 1952-1957 stał na czele komisji ŚFL zajmującej się sprawami Ameryki Łacińskiej, od 1951 r. należał do kierownictwa HÅF, komitetu otaczającego opieką starszych uchodźców w Szwecji. Odwiedził wiele krajów w Europie i Ameryce, zarówno realizując konkretne zadania, jak i dzieląc się doświadczeniami, co łączył z pracą duszpasterską w parafii. Jako reprezentant ŚFL nawiązał kontakt z zachodnioberlińską Kirchendienst Ost niosącą pomoc niemieckim współwyznawcom żyjącym w trudnych warunkach w Polsce po II wojnie światowej.

W latach 1961-1962 pełnił funkcję duszpasterza marynarzy i wicekonsula Królestwa Szwecji w Szczecinie. Podczas wytoczonego przez władze PRL w 1968 r. procesu sądowego przeciw współpracownikom Kirchendienst Ost w Polsce, wysunięto przeciw niemu sfabrykowane zarzuty szpiegostwa i nielegalnej działalności charytatywnej (sic!).

Zmarł po dłuższej chorobie 3.07.1969 r. w klinice uniwersyteckiej w Lund.

autor: Jerzy Domasłowski (2006 r.)