Areszty niemieckiej policji w latach 1939-1945 w Gdyni

W okresie okupacji niemieckiej w Gdyni znajdowały się 3 areszty policyjne. Najważniejszy był areszt miejscowej placówki Gestapo (Grenzkommissariat Gotenhafen) przy ul. Korzeniowskiego 8-10 (ówcześnie Prinz-Eugenstrasse), w budynku Polskarobu. Cele były ulokowane w budynku Gestapo w piwnicach. Trzymano tu aresztowanych nie tylko na terenie Gdyni, ale także Wejherowa i Pucka. Część więźniów bezpośrednio z aresztów gdyńskich kierowano do Stutthof oraz innych obozów koncentracyjnych.

• 
  Wyrok z dn. 28.01.1943 r. skazujący m.in. członków gdyńskiej konspiracji na karę śmierci.
• 
  Areszt Gestapo przy ul. Korzeniowskiego 8/10.

Więzieni byli m.in. członkowie konspiracji gdyńskiej z lat 1939-1945. Ważniejszych więźniów przewożono na dalsze śledztwo do aresztu placówki kierowniczej Gestapo w Gdańsku (Leitstapostelle Danzig) przy ul. Nowe Ogrody (ówcześnie Neugarten 27). Stamtąd po zakończeniu śledztwa trafiali do obozów koncentracyjnych i więzień.

Obóz koncentracyjny Stutthof

Część więźniów bezpośrednio z aresztu gdyńskiego kierowano do Stutthofu oraz innych obozów koncentracyjnych. Więziono tu m.in.: członków nieznanej organizacji konspiracyjnej rozbitej przez Gestapo w styczniu 1940 r., członków grupy bsm. Józefa Kuchnowskiego i pchor. rez. lotn. Jana Semmerlinga z Gdyni i okolic oraz Rumii aresztowanych w czerwcu 1940 r., członków struktur Okręgu Morskiego AK [Armia Krajowa] aresztowanych jesienią 1942 r. (w tym wchodzących w skład komendy tego podokręgu: komendanta podokręgu kpt. czasu wojny Józefa Olszewskiego ps. Andrzej – zmarł w tym areszcie po zażyciu trucizny 5.10.1942 r.; założyciela sieci wywiadu morskiego w Gdyni Bernarda Myśliwka ps. Konrad – popełnił samobójstwo w tym areszcie 30.09.1942 r.; kpt. Jana Jastrzębowskiego ps. Okoń, kierującego Inspektoratem Wybrzeże AK).

Więziono tu też członków sieci wywiadowczych ZWZ-AK [Związek Walki Zbrojnej – Armia Krajowa], sieci wywiadu Związku Jaszczurczego oraz wielu patriotów gdyńskich.

Areszt w budynku sądu przy pl. Konstytucji

Inny areszt policyjny, utworzony już we wrześniu 1939 r., znajdował się w budynku sądu przy pl. Konstytucji (ówcześnie Bahnhofplatz). Tu trzymano zasadniczo aresztowanych przez niemiecką policję porządkową. Niekiedy jednak przetrzymywani byli tam także zatrzymani przez Gestapo i doprowadzani na przesłuchania do komendy policji (Polizeipresidium) przy ul. Portowej lub placówki Gestapo przy ul. Lipowej. Po śledztwie kierowano ich do obozów koncentracyjnych albo więzień.

Areszt żandarmerii

Poza tym w latach 1939-1945 istniał areszt żandarmerii utworzony we wrześniu 1939 r. przy ul. Starowiejskiej (ówcześnie Alte Dorfstrasse, później Gotenstrasse) – przetrzymywano tu część z aresztowanych w Gdyni przez funkcjonariuszy grupy operacyjnej policji bezpieczeństwa i służby bezpieczeństwa (Einsatzkommando 16) składającej się z gestapowców gdańskich. Aresztowanych doprowadzano stamtąd na przesłuchania, po zakończeniu śledztwa kierowano do obozów koncentracyjnych lub na mocy wyroków do więzień.

autor: Andrzej Gąsiorowski (2006 r.)