Ursus

Był pierwszym nowoczesnym holownikiem w Gdyni. W 1925 r. po raz pierwszy brał udział w poważniejszej akcji ratowniczej, chroniąc żaglowiec Lwów przed wejściem na mieliznę pod Jelitkowem. W 1939 r. zatopiony przez załogę w porcie wojennym w Gdyni. Podniesiony przez Niemców, służył jako Neustad. Od 1948 r. znów w Gdyni. Wycofany w 1969 r.

• 
  Holownik Ursus przy nabrzeżu Śląskim.
• 
  Holownik Ursus w porcie gdyńskim.
• 
  Zwiedzanie portu na holowniku Ursus, m.in. inżynierowie Tadeusz Wenda i Eugeniusz Kwiatkowski.

Historia

Zamówiony przez hamburskie przedsiębiorstwo Bugsier-Reederei und Bergungs AG w Stoczni Gdańskiej jako jeden z serii 5 holowników, jednak armator po odbiorze pierwszego z nich (Parnass) zrezygnował z kontraktu i statki znajdujące się w różnych stadiach budowy wystawiono na sprzedaż.

Drugi holownik zakupiło niemieckie przedsiębiorstwo Küstentransport AG z Hamburga (pływał jako Tiger), a 2 ostatnie trafiły na dalekie wody: Littorio pod banderę włoską, a Almirante Noronha – pod brazylijską.

Trzeci holownik kupił rząd polski dla powstającego portu w Gdyni. Zwodowano go w lutym 1924 r. jako Ursus, a rok później wszedł do eksploatacji. Jego armatorem został Urząd Marynarki Handlowej, a dysponował nim Kapitanat Portu Gdynia. W październiku 1925 r. po raz pierwszy brał udział w poważniejszej akcji ratowniczej, chroniąc żaglowiec Lwów przed wejściem na mieliznę pod Jelitkowem.

7.05.1934 r. przeszedł na własność Żeglugi Polskiej. 13.09.1939 r. został zatopiony przez własną załogę w porcie wojennym w Gdyni. Podniesiony przez Niemców, po remoncie w Stoczni Gdańskiej wszedł do służby w 1940 r. jako Neustad w bazie Kriegsmarine w Memlu (Kłajpeda), jednak wkrótce wrócił do Gdyni.

Po zakończeniu wojny odnalazł się w Kilonii i już w grudniu 1945 r. został zwolniony przez władze alianckie i przekazany Polskiej Misji Morskiej. Powrócił do Polski w ramach II podróży rewindykacyjnej, 28.02.1946 r. przybył do Gdyni.

W czerwcu 1946 r. przejęty został przez GAL [Gdynia – America Lines] (formalnie został zwrócony Wydziałowi Holowniczo-Ratowniczemu Żeglugi Polskiej), po remoncie w Stoczni nr 2 (dawna Stocznia Gdańska) wszedł do służby w porcie gdańskim, a po kilku tygodniach przekazano go do Szczecina. W sierpniu 1948 r. wrócił do Gdyni. Wycofano go z eksploatacji dopiero w 1969 r., a w 1971 r. pocięto na złom w gdańskiej Stoczni Remontowej.

Dane techniczne

Pojemność 166,7 BRT, 54 NRT; wymiary 32,3 × 6,8 × 3,2 m; 1 maszyna parowa, 550 KM; prędkość – 10 w.; załoga – 7 osób.

autor: Marek Twardowski (2006 r.)