Towarzystwo Rybaków na Oksywskie Piaski i Okolicę

Powstało w 1918 r. z inicjatywy ks. Jana Dorszyńskiego, ks. Franciszka Łowickiego i Jakuba Wojewskiego. Członkami zarządu zostali Józef Abraham (Oksywskie Piaski), ks. F. Łowicki, Jakub Muża (Oksywie), Antoni Wesserling (Gdynia), Antoni Abraham (Gdynia), Józef Szulc (Gdynia), Józef Tessmer (Oksywie).

Historia i działalność

17.04.1918 r. wystąpiło z memoriałem skierowanym do władz pruskich, podpisanym przez 24 rybaków z Gdyni i 28 z Oksywia, z żądaniem wybudowania portu rybackiego u podnóża Oksywia. Władze niemieckie odmówiły, gdyż nie chciały popierać elementu kaszubsko-polskiego, ponadto planowano u stóp Oksywia zorganizowanie kotwicowiska dla okrętów niemieckiej marynarki. Zorganizowanie takiego portu dla oksywskich rybaków mogłoby pozwolić im na wprowadzenie kutrów do połowów i sto­sowanie większych sieci połowowych.

Kilka lat później ponownie wystąpiono z żądaniem i tym razem wynik zabiegów był lepszy. Władze pruskie udzieliły zezwolenia na budowę schronienia dla statków rybackich w pobliżu Oksywia, do której przystąpiono w 1920 r. Nie był to w zasadzie port morski, ale niewielka przystań, którą rybacy zobowiązali się zlikwidować po upływie 6 lat. Założenie Towarzystwa sugerowało, że jego celem było ominięcie zakazów i szykan władz niemieckich stosowanych wobec Towarzystw Ludowych i innych polskich organizacji patriotycznych na Pomorzu.

Spotkania członków Towarzystwa służyły omawianiu aktualnych spraw politycznych, głównie losów Pomorza wciąż należącego do Rzeszy Niemieckiej. Towarzystwo zostało zarejestrowane w wolnej Polsce w czerwcu 1921 r., pod koniec lat 20. liczyło ponad 30 członków.

W 1924 r. połączyło się z Towarzystwem Rybackim w Gdyni, tworząc Centralny Związek Towarzystw Rybackich Wybrzeża Morskiego w Gdyni.

autor: Ryszard Toczek (2006 r.)