MIR-20

Typ kutrów produkowanych na użytek polskich rybaków indywidualnych. Poławiały na Bałtyku, zachodząc też do Kattegatu i Skagerraku. Oznaczenie MIR-20 nosił pierwszy z nich (stąd nazwa typu) i wszedł do służby w kwietniu 1937 r. jako Gdy 14 (Lech). Od 1938 r. budowano jednostki znane jako typ MIR-20a – dłuższe i z 2 masztami.

Historia

MIR-20 to kutry wzorowane na udanym projekcie duńskiego okrętowca inż. Aage Larsena (zamówionym przez MIR [Morski Instytut Rybacki] jeszcze w 1931 r.). Budowane były od 1936 r. w Stoczni Rybackiej Instytutu Morskiego (dawny warsztat szkutniczy Franciszka Ledtkego).

Oznaczenie stoczniowe MIR-20 nosił pierwszy kuter tego typu (stąd nazwa) i wszedł do służby w kwietniu 1937 r. jako Gdy 14 (Lech); w tym roku do służby weszły jeszcze 2 jednostki tego typu.

Od 1938 r. budowano kutry znane jako typ MIR-20a – nieco ulepszone, dłuższe o 10 cm i wyposażone w 2 maszty. Do wybuchu wojny wybudowano co najmniej 20 kutrów ulepszonego typu, 6 lub więcej znajdowało się w budowie w chwili wybuchu wojny (prawdopodobnie 3 z nich przejęła Polska Marynarka Wojenna i wcieliła do służby jako KT-1 do KT-3).

Kutry budowano na koszt MIR, który oddawał je następnie w dzierżawę rybakom indywidualnym. Poławiały na Bałtyku, zachodząc też do Kattegatu i Skagerraku.

Po wojnie znów podjęto budowę kutrów typu MIR-20a według dokumentacji zmodyfikowanej w Biurze Konstrukcyjnym Stoczni Północnej. Zajmowała się tym przede wszystkim Stocznia Północna (16 kutrów w latach 1946-1948) oraz Stocznia Rybacka w Gdyni (10 kutrów w latach 1946-1947), natomiast Stocznia Gdańsk-Sianki zbudowała prawdopodobnie 7 kadłubów w latach 1947-1948, przekazanych następnie do Stoczni Rybackiej w Gdyni celem wyposażenia.

Wchodziły do służby przede wszystkim w TPM Arka i spółdzielniach rybackich polskiego Wybrzeża, a kilka przejętych zostało przez rybaków indywidualnych. Niektóre pływały jeszcze w latach 80. XX w., a co najmniej 2 z nich – Oliver i Vagabond – przebudowano na jachty żaglowe.

Dane techniczne (1939 r.)

Pojemność 22,5 BRT, 8,5 NRT; wymiary 15,2 × 4,9 × 2,2 m; 1 silnik Lilpop, Rau i Lowenstein, 60 KM; prędkość – 8,4 w.; załoga – 4 osoby.

autor: Marek Twardowski (2006 r.)