Kamienica firmy Paged

Autor projektu: Jan Bochniak

Data projektu/budowy: 1933-1934

Lokalizacja: Gdynia – Śródmieście, ul. Świętojańska 44

• 
  Karta inwentaryzacyjna budynku przy ul. Świętojańskiej 44 pochodząca z czasów okupacji niemieckiej.
• 
  Kamienica firmy PAGED - zdjęcie z karty inwentaryzacyjnej budynku pochodzącej z czasów okupacji niemieckiej.

Architektura i historia

Kamienica firmy Paged [Polska Agencja Eksportu Drewna], która mieści się w narożniku ulic Świętojańskiej i Armii Krajowej, została zaprojektowana przez inż. arch. Jana Bochniaka w 1933 r., wykonana przez przedsiębiorstwo inż. arch. Kazimierza Krzyżanowskiego i jego spółkę w 1934 r. (kamień węgielny poświęcono 5.05.1934 r.).

Obiekt powstał w jednym z najbardziej reprezentatywnych miejsc – w Śródmieściu, przy głównym pasażu handlowym miasta Gdyni. Gmach służył za biurowo-mieszkalny dom, którego budowę zainicjowała firma Paged zajmująca się handlem drewnem i tworzeniem mebli (do dziś prosperująca w Warszawie). Przez lata firma miała tu swoją siedzibę. W okresie okupacji, kiedy Niemcy przemianowali Gdynię na Gotenhafen, kamienica stała się siedzibą kierownictwa NSDAP. Po wojnie obiekt przeszedł w ręce BULiGL [Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej], do dziś zajmującego jego sporą część.

Kamienica znajduje się u zbiegu ulic i zaprojektowano ją na planie w kształcie litery „L”. Kondygnacja przyziemia oblicowana jest płytami kamiennymi z piaskowca w kolorze brązowo-czerwonym, ten sam materiał zastosowano w lizenach i gzymsach. Poszczególne części budynku wieńczy mocno podkreślony i lekko profilowany gzyms koronujący.

Od strony północnej są 4 piętra, z 6 rzędami okien (w tym jednym wgłębnym), które są podkreślone dolnym gzymsem. Środkowa, uskokowa część ma 5 pięter. Architekt zastosował w tej części budynku żelbetową konstrukcję szkieletową i jako pierwszy w Gdyni użył pionowego podziału elewacji wyznaczonego przez rytm kontrastujących kolorem lizen. Od strony wschodniej są 4 piętra z 7 rzędami okien. W częściach 4-piętrowych budynku, w szczytowej połaci dachu utworzone zostały tarasy.

Budynek na pierwszy rzut oka wydaje się asymetryczny przez uskokowy narożnik, we wnętrzu natomiast posiada niezależne, regularne i przestronne klatki schodowe z szybami windowymi.

Kamienicę charakteryzuje prostota, monumentalność, rytmiczność, regularność, a wyróżnia uskokowy narożnik wyższy o jedną kondygnację. Podczas konserwacji modernistycznych kamienic Gdyni, w 2013 r wykonano remont gmachu. Kamienica firmy Paged jest jednym z obiektów, który znalazł się na jednej z tras Gdyńskiego Szlaku Modernizmu.

autorka: Katarzyna Gec-Leśniak (2020 r.)