Kłoczkowski Henryk

Kłoczkowski Henryk Wincenty (1902-1962). Oficer Marynarki Wojennej, służył na okrętach podwodnych, podczas II wojny światowej jako komandor podporucznik dowodził ORP Orzeł. Stanął przed polskim Morskim Sądem Wojennym w Londynie, który orzekł jego winę, zarzucając mu naruszenie obowiązków dowódcy Orła w 1939 r.

Kmdr Henryk Kłoczkowski

Życiorys

Urodził się 26.10.1902 r. w Warszawie jako syn Eugeniusza i Bronisławy z Rakowskich, był bratankiem kadm. Wa­cława Kłoczkowskiego, zastępcy szefa KMW [Kierownictwo Marynarki Wojennej]. W Pe­tersburgu w 1916 r. wstąpił do Korpusu Morskiego. 1.04.1920 r. ochotniczo został szere­gowym w 5. Pułku Piechoty Legionów w Ży­tomierzu, już w maju był marynarzem Flotylli Dnieprowskiej, później Flotylli Piń­skiej, a następnie I Batalionu Morskiego. Powo­łany w 1921 r. do Wielkopolskiej Szkoły Pod­chorążych, awansowany 1.03.1922 r. na podporucznika piechoty, był dowódcą plutonu i kompa­nii w 78. Pułku Piechoty. W 1923 r., po prze­niesieniu do Marynarki Wojennej, był słuchaczem tym­czasowego instruktorskiego kursu dla ofice­rów, który ukończył 1.10.1924 r. z pierwszą lo­katą. Po praktyce na torpedowcu Mazur, awansowany na porucznika marynarki, otrzymał przydział do Flotylli Wiślanej na I oficera monitora Horodyszcze. W latach 1925-1926 przebywał w Tulonie jako słuchacz Ecole des officiers torpilleurs i Ecole de navigation sous-marine.

Od 1927 r. służył na okrętach podwodnych, dowodził przez 6 lat ORP Żbik, 1.06.1936 r. otrzymał awans na komandora podporucznika, nad­zorował w Holandii budowę okrętu podwod­nego Orzeł i został jego dowódcą 2.02.1939 r. Jego działalność na tym stanowisku we wrześniu 1939 r. dała powód do późniejszych oskarżeń, m.in. o dopuszczenie do internowa­nia okrętu oraz symulowanie choroby i uchy­lanie się od walki.

Po ucieczce Orła oraz polepszeniu się stanu zdrowia osiadł w Tartu, utrzymywany przez wła­dze estońskie. Po zajęciu Estonii przez Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich w lipcu 1940 r. prawdopodobnie wydany radzieckim władzom bezpieczeństwa, był przesłuchiwany w Moskwie, a potem trafił do obozu w Kozielsku, gdzie przebywał do czerwca 1941 r.

Po układzie Sikorski–Majski zwolniony z obozu, podążył do Buzuluku i od października 1941 r. do lutego 1942 r. przebywał pod Kotłubanką w obozie lotników i marynarzy polskich oczeku­jących na wyjazd do Wielkiej Brytanii, w której znalazł się 29.05.1942 r.

Stanął przed polskim Morskim Sądem Wojennym w Londynie, który orzekł jego winę, zarzucając mu naruszenie obowiązków dowódcy Orła w 1939 r. przez zaprzestanie patrolowania 3 września, samowolne opuszczenie Zatoki Gdańskiej, niewy­konanie rozkazu zajęcia sektora pod Pilawą, wejście do Tallina w celu uzyskania dla siebie opieki lekarskiej, czego następstwem było in­ternowanie i rozbrojenie okrętu.

Ska­zany prawomocnym wyrokiem na 4 lata więzie­nia i wydalenie z Marynarki Wojennej. Uwolniono go od zarzutu symulowania choroby i uchylania się od walki. Kary więzienia nie odbył.

Podczas wojny wstąpił do amerykańskiej marynarki handlowej i pływał jako oficer na transportowcu. Po woj­nie osiedlił się najpierw w Kanadzie, a później został obywatelem USA i zamieszkał w Portsmouth.

Zmarł 1.10.1962.

autor: Walter Pater (2006 r.)