Castor

Holownik portowy, jeden z pierwszych polskich statków morskich. Castor został zbudowany prawdopodobnie w 1919 r. w Królewcu. Od 1928 r. jego armatorem był Urząd Morski w Gdyni. We wrześniu 1939 r. został zajęty przez Wehrmacht. Wiosną 1940 r. zatonął w Toruniu, został podniesiony i wyremontowany. W marcu 1945 r. uczestniczył w ewakuacji ludności niemieckiej z Prus Wschodnich. Eksploatowany do 1950 r.

Castor i grupa innych holowników - basen Węglowy.

Historia

Holownik portowy Castor został zbudowany prawdopodobnie w 1919 r. w Królewcu, wszedł do służby w Gdańsku. W kwietniu 1920 r. zakupiony przez Departament Spraw Morskich za pośrednictwem firmy braci Leszczyńskich wraz z holownikiem Fram (późniejszy Pollux). Wcielony do służby w Polskiej Marynarce Wojennej, początkowo stacjonował w Pucku i/lub Gdańsku. 1.01.1922 r. przekazany bez zmiany nazwy do Urzędu Marynarki Handlowej w Wejherowie, pozostawał w dyspozycji Kapitanatu Portu w Gdyni.

Od marca 1928 r. jego armatorem był Urząd Morski w Gdyni. W 1936 r. wycofano go z eksploatacji jako nienadający się do użytku, a wiosną 1937 r. zakupił go na licytacji Edward Grycmacher z Tczewa. Po remoncie w Stoczni Gdańskiej pływał na dolnej i środkowej Wiśle.

We wrześniu 1939 r. został zajęty w Toruniu przez Wehrmacht i przydzielony jednostkom saperskim Wehrmachtu. Używany m.in. przy odbudowie mostu w Toruniu. Wiosną 1940 r. zatonął w Toruniu, został podniesiony i po prowizorycznej naprawie odholowany do Danziger Werft w Gdańsku do remontu.

W lipcu 1941 r. otrzymał go Heinrich Gottemeyer z Gdańska. W marcu 1945 r. Castor uczestniczył w ewakuacji ludności niemieckiej z Prus Wschodnich, a w maju 1945 r. znalazł się w Hamburgu.

Zidentyfikowany w 1946 r. jako własność polska, w grudniu (po remoncie) przybył do Szczecina, a w styczniu 1947 r. zwrócono go przedwojennemu właścicielowi. Używany był pod dawną nazwą do połowy 1950 r. Próby dalszej eksploatacji lub sprzedaży nie powiodły się i holownik przeszedł do Gdańska. Okazjonalnie służył jako pływająca kotłownia, niszczał przy nabrzeżu – kierowany sentymentem właściciel nie pozwalał go pociąć na złom. Dopiero po jego śmierci spadkobiercy sprzedali weterana do Rejonowej Zbiornicy Złomu.

Dane techniczne

Pojemność 63 BRT, 10 NRT; wymiary 27,8 × 4,6 × 1,2 m; 1 maszyna parowa, 160 KM; załoga – 5 osób.

autor: Marek Twardowski (2006 r.)