Śmidowicz Jan

Śmidowicz Jan (1879-1950) – inżynier, pionier polskiego budownictwa morskiego. Zrealizował linię kolejową Kokoszki – Gdynia omijającą Wolne Miasto Gdańsk, zbudował przedwojenny gdyński dworzec z tunelem. Kierował budową pierwszych magazynów w gdyńskim porcie. Po wojnie pracował m.in. przy odbudowie nabrzeży w Gdyni i Gdańsku i budowie ujęć wody. W 1946 r. odznaczony Złotym Krzyżrm Zasługi.

• 
  Jan Śmidowicz.
• 
  Reklama prasowa firmy inż. Jana Śmidowicza.

Edukacja i służba w niemieckiej armii

Urodził się 5.12.1879 r. w Poznaniu. Ojciec Stanisław był piekarzem, jego rolę podczas strajku dzieci we Wrześni (1901-1902) tak opisano w niemieckich aktach: „polityczne namiętności piekarza Śmidowicza sprawiały, że jak wilk w owczej skórze chodził do nauczycieli i złe zasiewał”. Dwunastoletnia siostra Jana Śmidowicza Bronisława była tą dziewczynką, którą chłostą zmuszono do przyjęcia niemieckiego katechizmu – wzięła go przez fartuszek.

Do szkoły powszechnej chodził we Wrześni, do gimnazjum w Poznaniu. Po odbyciu obowiązkowej służby wojskowej w niemieckiej armii studiował w Akademii Inżynierskiej w Sterlitz w Meklemburgii. W 1905 r. otrzymał dyplom inżyniera budowlanego. Przez 10 lat – do odzyskania niepodległości przez Polskę – był projektantem i konstruktorem w hamburskiej filii duńskiej firmy Christiani et Nielsen. „Opuszcza nas tylko dlatego, by aktywnie współuczestniczyć w budowie odzyskanej ojczyzny” – napisano 18.03.1919 r. w świadectwie pracy.

Praca dla niepodległej Polski

Osiedlił się z rodziną w Poznaniu. Pracował w Towarzystwie Robót Inżynieryjnych. W 1931 r. założył firmę Jan Śmidowicz Inżynier. Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych nastawioną na budowle hydrotechniczne (port wojenny w Gdyni, porty w Helu i Jastarni). Zrealizował linię kolejową Kokoszki – Gdynia omijającą Wolne Miasto Gdańsk, a także pierwsze molo portowe podczas wojny z bolszewikami, gdy Niemcy nie pozwalali na wyładunek sprzętu wojennego w Gdańsku. Zbudował przedwojenny gdyński dworzec kolejowy z tunelem oraz drogę okrężną do Oksywia. Kierował budową pierwszych magazynów portowych, wodociągów i kanalizacji.

Tuż przed wybuchem II wojny światowej postawił dom przy ul. Karpackiej. Niemcy zajęli zarówno firmę, jak i dom. W 1941 r. J. Śmidowicz został wysiedlony, zamieszkał w Krakowie.

Wrócił do Gdyni w 1945 r. Reaktywował firmę i pracował przy odbudowie nabrzeży w Gdyni i Gdańsku, usuwaniu gruzu pod budowę gdyńskich wiaduktów i budowie ujęć wody, wykonywał wiercenia badawcze – lista zrealizowanych przez jego firmę zleceń jest długa. W 1946 r. otrzymał Złoty Krzyż Zasługi. W 1948 r. odebrano mu firmę, a dom przeznaczono pod kwaterunek.

Zmarł w listopadzie 1950 r., jest pochowany na cmentarzu Witomińskim.

W 1991 r. Rada Miasta Gdyni przemianowała fragment ul. Marchlewskiego na ul. inż. J. Śmidowicza. Firma Hydropol – dla uczczenia swego założyciela – posadziła w gdańskim Parku Tysiąclecia klon zadedykowany inż. J. Śmidowiczowi.

Miał 3 synów. Tadeusz walczył w warszawskich szeregach Armii Krajowej, Zbigniew uczestniczył w obronie Oksywia, walczył pod Monte Cassino i Ankoną, a Bogdan – pilot myśliwców – odbywał loty bojowe nad Francją, Belgią, Holandią, Niemcami i Morzem Północnym.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)