< class="fadeup">

Gdyńskie kina

     W okresie międzywojennym Gdynia z małej wioski w krótkim czasie przeobraziła się w szybko rozwijające się port i miasto. Jego mieszkańcy, oprócz zwykłej codziennej pracy chcieli również w ciekawy i pożyteczny sposób spędzać wolny czas.   Jedną z bardziej popularnych  form rozrywki było uczęszczanie do kina. Początkowo seanse filmowe odbywały się w Gdyni w nieregularnych odstępach czasu, w nieprzygotowanych do tego salach prywatnych i restauracjach. W 1930 roku, poza „Czarodziejką” i „Morskim Okiem”, w Gdyni działało również kino w Koszarach Marynarki Wojennej. Było ono poprzednikiem powojennego kina „Mewa”, potem kino-teatru „Grom”.

W 1931 roku pojawia się w Gdyni kino „Bajka”, należące do Kazimierza Peszkowskiego. Mieściło się ono na parterze budynku przy Skwerze Kościuszki 14.  Sala kina mogła pomieścić dwustu widzów. W 1932 roku kino na krótko przestało wyświetlać filmy, w tym czasie natomiast występował tam m.in. Teatr Pro Arte. Już w następnym roku kino wznowiło swoją działalność i prowadziło ją do wybuchu wojny. 

   Wszystkie omówione wyżej kina działały z powodzeniem przez następne lata, co potwierdza „Księga Adresowa Gdyni” z 1933 roku.

    Kolejne wydarzenie w tej branży miało miejsce w 1936 roku, kiedy to Brunon Zieliński otworzył kolejne swoje kino, tym razem w lokalu „Bodega”. W okresie letnim była to kawiarnia, poza sezonem pełniła ona rolę kina. Budynek z tarasem stał wtedy przy samej plaży, w miejscu obecnego parkingu przy ul. Zawiszy Czarnego pod Kamienną Górą. Jesienią 1938 roku lokal spłonął. Ostatnim filmem wyświetlanym w tym kinie była „Trędowata” wg powieści Heleny Mniszkówny.

     Poza kinami w centrum miasta, zaczęły stopniowo pojawiać się kina w peryferyjnych dzielnicach Gdyni. I tak w 1937, po raz pierwszy w repertuarze kinowym uwzględniono kino „Lily” w Chyloni, w którym jako pierwszy wyświetlono film pt. „Mleczna droga”. W lipcu 1937 roku, pierwszy film pt. „Barbara Radziwiłłówna”, wyświetlono w orłowskim kinie „Miraż”. W lutym następnego roku działało już kino „Zorza” na Grabówku, pierwszym filmem w nim wyświetlanym był  „Dorożkarz nr 13". Tak więc w okresie międzywojennym liczba kin stale wzrastała. Rosła też liczba sprzedanych biletów.

    Po wybuchu II wojny światowej zaczęła się ponad pięcioletnia okupacja miasta. Głównym problemem polskich mieszkańców Gdyni, którzy nie zostali wysiedleni, stało się przetrwanie tych trudnych czasów. Jedną z wielu represji wobec ludności polskiej było wprowadzenie zakazu porozumiewania się w  miejscach publicznych w języku polskim, co objęło również wszystkie działające w mieście kina, gdzie wyświetlano tylko filmy niemieckie i propagandowe kroniki wojenne. Polakom ograniczano dostęp do tej rozrywki. Nie mogli też oni uczestniczyć w seansach filmowych razem z Niemcami - przynajmniej ci Polacy, którzy nie podpisali niemieckiej listy narodowościowej (tzw. volkslisty). Tak było na wszystkich ziemiach II Rzeczypospolitej, włączonych bezpośrednio do Rzeszy. Zresztą obowiązkiem każdego szanującego się Polaka było bojkotowanie niemieckich ośrodków rozrywki, w tym również kin.

    Dzięki książce telefonicznej z 1942 roku dowiadujemy się, że w Gdyni działały w tym czasie co najmniej cztery kina: „Apollo”, „Stern Lichtspiele”, „Goten” i „Union”. Wszystkie miały swoją siedzibę w przedwojennych gdyńskich kinach. Ponadto na Grabówku w przedwojennym kinie „Zorza” miało swoją siedzibę kino „Union”.

    Niestety, nie wiemy czy w czasie okupacji istniały jeszcze jakieś inne stałe kina w Gdyni, prawdopodobnie nie, chociaż nie można tego całkowicie wykluczać. Podobnie jak w przypadku wyżej wymienionych, Niemcy mogli wykorzystać przedwojenne sale kinowe w Gdyni. Po zakończeniu wojny życie w mieście powoli wracało do normy. Zaczęto odbudowywać miasto i port. Odradzało się również życie kulturalne.

 

Obiekty składające się na Kolekcję

    Neon Kino Polonia - operator projektora Albert Bartoszek

    Ulica Świętojańska - kino "Warszawa"

    Chór i orkiestra szkoły powszechnej nr 7 - kino "Fala"

    Dwaj mężczyźni na tarasie kina „Morskie Oko” zimą

    Zawody motocyklowe na Skwerze Kościuszki

    Restauracja „Bodega”

    Zebranie Ligii Morskiej i Kolonialnej w sali kina „Morskie Oko"

    Zebranie Ligi Morskiej i Kolonialnej w sali kina „Morskie Oko"

    Budynek kina "Lido"

    Budynek kina "Morskie Oko"

    Wnętrze kina "Morskie Oko"

    Pamiątkowe zdjęcie przed kinem "Morskie Oko"

    Skwer Kościszki 10/12 - kino "Polonia"

    Gdynia- Skwer Kościuszki

    Kino "Morskie Oko" w Gdyni

    Kino "Morskie Oko" w Gdyni

    Kamienna Góra - widok z tarasu kina „Morskie Oko"

    Kino "Morskie Oko" w Gdyni

    Kobieta na tle kino-restauracji „ Morskie Oko"

    Ławka przy promenadzie - zdjęcie pamiątkowe z kinem "Morskie Oko" w tle

    Spacerowicze na Skwerze Kościuszki

    Skwer Kościuszki w Gdyni

    Kamienica z kinem Goplana - Skwer Kościuszki

    Adolf Hitler Platz (Skwer Kościuszki) - kamienica z kinem "Apollo"

    Karta ewidencyjna budynku przy ulicy Świętojańskiej 34 w Gdyni

    Karta ewidencyjna budynku przy ulicy Świętojańskiej 36 w Gdyni

    Karta ewidencyjna budynku przy ulicy 3 Maja 28 w Gdyni

Zobacz pozostałe kolekcje